سلام , به سایت پایان نامه دات کام خوش آمدید
  • در انجام پایان نامه خود مشکل دارید؟نمیتوانید موضوع جدید انتخاب کنید؟برای نوشتن پروپوزال وقت کافی ندارید؟با ما تماس بگیرید بهترین متخصصان را برای انجام کار شما در اختیار داریم...

  • در انجام پایان نامه خود مشکل دارید؟نمیتوانید موضوع جدید انتخاب کنید؟برای نوشتن پروپوزال وقت کافی ندارید؟با ما تماس بگیرید بهترین متخصصان را برای انجام کار شما در اختیار داریم...

  • در انجام پایان نامه خود مشکل دارید؟نمیتوانید موضوع جدید انتخاب کنید؟برای نوشتن پروپوزال وقت کافی ندارید؟با ما تماس بگیرید بهترین متخصصان را برای انجام کار شما در اختیار داریم...

  • در انجام پایان نامه خود مشکل دارید؟نمیتوانید موضوع جدید انتخاب کنید؟برای نوشتن پروپوزال وقت کافی ندارید؟با ما تماس بگیرید بهترین متخصصان را برای انجام کار شما در اختیار داریم...

  • در انجام پایان نامه خود مشکل دارید؟نمیتوانید موضوع جدید انتخاب کنید؟برای نوشتن پروپوزال وقت کافی ندارید؟با ما تماس بگیرید بهترین متخصصان را برای انجام کار شما در اختیار داریم...

اعتماد کنید :

» تحليل عوامل آسيب پذيری شهر تهران در برابر زلزله

توسط: pardazesh در 18-11-1394, 10:20 | دسته: جغرافیا | تعداد بازدید : 689


چكيده
ايران يكي از زلزله‌خيزترين كشورهاي دنيا محسوب مي‌شود و شهرهاي آن در رابطه با اين پديده طبيعي آسيب‌هاي فراوان ديده‌اند. ايران به سبب موقعيت جغرافيايي خود همواره در معرض انواع سوانح طبيعي مي‌باشد که هر از گاهي بخشهاي مختلفي از آن را تحت تأثير قرار داده و اثرات زيان‌باري به جاي مي‌گذارد. واقع شدن ايران بر روي کمربند زلزله خيز آلپ- هيماليا موجب شده است که رخداد زمين لرزه به عنوان يکي از بلايايي كه بيشترين آسيب را در کشور به وجود مي‌آورد، مطرح گردد. چنين رخدادي همواره سبب تغييرات زياد محيطي شده و خسارت‌هاي فراواني بر جاي مي‌گذارد.
خطر زمين لرزه در شهر تهران به واسطة موقعيت جغرافيايي و زمين ساختي، وجود گسل‌هاي متعدد در اطراف آن، وقوع زلزله‌هاي مخرب تاريخي متعدد در محدودة آن و ساير شواهد تکتونيکي و زمين شناختي، بسيار بالا ارزيابي مي‌شود. نگاهي به تاريخچة زمين لرزه‌هاي ايران نشان مي‌دهد که تهران با نام قديمي‌‌‌ري چندين بار در زمين لرزه‌هاي بزرگ تاريخي ويران شده است. علي رغم فعال بودن پهنة تهران و ثبت زمين لرزه‌هاي متعدد بزرگ و کوچک در اين پهنه، در قرن حاضر زمين لرزه‌هاي مخربي در اين گستره رخ نداده است و اين نبود لرزه‌اي را بايد نشانه‌اي از تجمع انرژي در زمين دانست که احتمال وقوع زمين لرزه‌اي ويرانگر را افزايش مي‌دهد.
منطقة 4 تهران طي سه دهه اخير با ميانگين رشد جمعيت سالانه‌اي بيش از کل تهران رو به رو بوده و جزء مناطق جمعيت‌پذير محسوب مي‌شود. اين منطقه از نظر بافت اقتصادي - اجتماعي و فرهنگي ساکنان آن از تنوع قابل توجهي برخوردار است. از يک سو در اين منطقه نواحي و محله‌هايي چون خاک سفيد و شميران نو ديده مي‌شوند که محل سکونت تهيدست‌ترين و کم درآمدترين اقشار اجتماعي شهر تهران به شمار مي‌روند. در اين محله‌ها تراکم واحدهاي مسکوني، بافت ريز و در هم تنيده فضاهاي مسکوني، کم سوادي و بي‌سوادي، بعد خانوار بزرگتر از منطقه و شهر و تراکم نفر در هر واحد مسکوني ديده مي‌شود. از سوي ديگر محله‌ها و ناحيه‌هايي چون پاسداران و تهرانپارس هم در کنار محله‌هاي پيشين ديده مي‌شود که ساکنان آن بر عکس شاخص‌هاي قبلي يعني فضاي مطلوب شهري، خانه‌هاي درشت بافت، گذرهاي بسامان، درآمد سرانه بالا و ... بهره‌مندند. به دليل وجود اين افتراق مکاني و تفاوت هاي اجتماعي، اقتصادي و کالبدي در منطقة 4 ، اين منطقه مي تواند نمونة مناسبي براي ارزيابي و تحليل ميزان تأثير عوامل مختلف بر آسيب پذيري شهري در برابر زلزله مطرح گردد.

 

270صفحه فایل ورد (Word) فونت 14 منابع  دارد قیمت 44000 تومان

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید


ادامه مطلب :

فهرست مطالب
عنوان صفحه

فصل اول : کليات تحقيق
1-1 مقدمه 1
1-2- بيان مسأله 2
1-3- اهميت و ارزش پژوهش 5
1-4- پيشينة پژوهش 7
1-5- اهداف پژوهش 15
1-6- فرضيات و سؤالات پژوهش 15
1-7- تكنيك‌هاي پژوهش 16
1-8- روش جمع آوري اطلاعات 17
1-9- محدوديت‌هاي پژوهش 18
1-10- کاربرد نتايج پژوهش 18
1-11- قلمرو مكاني پژوهش 19

فصل دوم: مباني، مفاهيم و ديدگاه‌هاي نظري
2-1-مقدمه 21
2-2- تعاريف و مفاهيم 22
2-2-1- بلاياي طبيعي 22
2-2-2- بحران 23
2-2-3- شرايط اضطراري 23
2-2-4- پايداري 24
2-2-5- ظرفيت 24
2-2-6- آسيب پذيري 24
2-2-8- ريسک، احتمال خطر يا خطر پذيري 25
2-2-9- خطر 25
2-3- ايمني شهري 27
عنوان صفحه

2-4- اثرات سانحه زلزله بر انسان 27
2-5- بررسي اثرات سوانح 28
2-5-1- بررسي اثرات محيطي سوانح 28
2-5-2- بررسي اثرات بهداشتي و درماني سوانح 28
2-5-3- اثرات اجتماعي سوانح 29
2-5-4- اثرات اقتصادي سوانح 29
2-5-5- بررسي اثرات مديريتي و اجرايي سوانح 32
2-5-6- تأثير سوانح بر مديران جامعه 32
2-5-7- فروپاشي سازمان‌هاي رسمي 33
2-5-8- وارد آمدن خسارت به تسهيلات و زير ساخت‌هاي يك جامعه 33
2-5-9- از هم گسيختن سيستم حمل و نقل 33
2-6- مديريت بحران 34
2-6-1- چرخة مديريت بحران 35
2-6-1-1- چرخه مديريت بحران چهار قسمتي 35
2-6-1-1-2- چرخة مديريت بحران شش قسمتي 36
2-7- مراحل و فرايند هاي مديريت بحران 37
2-7-1- امكانات جستجو، نجات و امداد 37
2-7-2- امكانات امداد پزشكي- بهداشتي اضطراري 37
2-7-3- اسكان اضطراري و موقت 37
2-7-4- حمل و نقل و ترافيك اضطراري 38
2-8- ديدگاه‌هاي نظري آسيب‌پذيري نسبت به مخاطرات طبيعي 38
2-8-1- ديدگاه زيستي - فيزيکي 39
2-8-2- ديدگاه ساخت اجتماعي 40
2-8-3- ديدگاه ترکيبي 42
2-9- مديريت آسيب‌پذيري؛ ريسك- بحران (رويكرد غالب) 48
2-10- نقش برنامه‌ريزي شهري در كاهش آسيب‌پذيري ناشي از زلزله 50

عنوان صفحه

2-11- اهداف كلي در مناطق زلزله خيز 51
2-12- توجه به اصل لزوم برنامه ريزي منطقه اي 53
2-13- انتخاب مکات شهر وتوسعه هاي جديد در محل مناسب 53
2-14- موقعيت جغرافيايي شهر 53
2-15- ساختار شهر 54
2-16- بافت شهر 54
2-17- فرم شهر 57
2-18- کاربري اراضي شهري 57
2-19- تراکم‌هاي شهري 60
2-19-1- گروه اول 61
2-19-2- گروه دوم 61
2-19-3- گروه سوم 61
2-19-4- گروه چهارم 62
2-20- شريان‌هاي حياتي 62
2-21- ايستگاه‌هاي آتش نشاني 63
2-22- دسترسي به فضاهاي باز عمومي 64
2-23- دسترسي به شبکه معابر 64
2-24- راهبرد‌هاي برنامه‌ريزي کاهش خطرات ناشي از زلزله 65
2-25-1- کاهش تراکم جمعيتي بافت‌هاي موجود 65
2-26-2- کاهش تراکم ساختماني 65
2-26-3 منطقه بندي 66
2-26-4- پهنه‌بندي در خدمت كاربري زمين 66
2-26-5- ريز پهنه‌بندي جهت كاربري زمين 67
2-26-6- پروانه ساخت و پروانه استقرار كاربري 69
2-27- 8-تعيين مقررات فضاي آزاد (باز) 69
2-27-9- مقررات ساختماني 70
2-27-10- جمع آوري و يكي كردن قطعات زمين 70
عنوان صفحه

2-28-1- مديريت بحران در ژاپن 71
2-28--1-2- درس‌هايي از زلزله بزرگ هانشين 72
2-28-1-3- اقدامات اجرايي جهت بازسازي ناشي از زلزله در ژاپن 72
2-28-1-4- استراتژي بازسازي در ژاپن 74
2-28-2 - هند( تجربه گجرات هند) 75
2-28-2-1- موارد مورد توجه در بازسازي 75
2-28-2-2- استراتژي بازسازي ناشي از زلزله 76
2-28-2- 3- نقش سازمان‌هاي غير دولتي در بازسازي گجرات 76
2-28-2-4- ساختارهاي مهم در بازسازي‌هاي ناشي از زلزله 77
2-28-2-5 - مسائل و نكات مورد توجه در بازسازي‌هاي جديد 77
2-28-2- 6- تخصيص اعتبارات 78
2-28-2-7- آموخته‌ها و نتايج زلزلة گجرات 78
2-28-3- تركيه 78
2-28-3-1- باز سازي تأسيسات زير بنايي ناشي از زلزله 79
2-28-3-2- اقدامات انجام گرفته در روند بازسازي در تركيه 80
2-28-3-3- طراحي مقاومت در برابر زمين لرزه با تعمير تأسيسات زير بنايي 80
2-29- ساختار اصلي طرح مديريت بحران 81
2-30- مديريت بحران در ايران 84
2-31- روش شناسي پژوهش 90
2-31-1- گردآوري داده ها 91
2-31-2- آزمون فرضيه ها 92
2-32-3- تجزيه وتحليل اطلاعات 93
2-33- جمع بندي و نتيجه گيري 93

فصل سوم :‌معرفي محدودة مورد مطالعه
3-1-مقدمه 96
3-2- معرفي موقعيت منطقة 4 در کلانشهرتهران 97
عنوان صفحه

3-3- بررسي روند توسعة تاريخي منطقه 98
3-3-1- دوره قاجاريه و قبل از آن 98
3-3-2- دورة پهلوي اول 98
3-3-3- دورة پهلوي دوم 99
3-4- ويژگي هاي طبيعي وجغرافيايي منطقه 100
3-4-1- پارک‌ جنگلي لويزان 100
3-4-2- رودخانة جاجرود و درياچة سد لتيان 101
3-4-3- ارتفاعات و رودخانة سرخه حصار 101
3-4-4- موقعيت منطقه در ارتباط با گسل هاي تهران 101
3-4-5- شيب و پايداري منطقه 104
3-4-6- منابع آب‌هاي زيرزميني 105
3-4-7- بررسي نحوة دفع آب‌هاي سطحي 106
3-5- بررسي وضعيت كالبدي- فضايي منطقه 107
3-5-1- کليات نحوه استفاده از زمين 107
3-5-2- کاربري‌‌هاي مهم و شاخص در سطح منطقه 107
3-5-2-1- کاربري مسکوني 107
3-5-2-2- کاربري نظامي 109
3-5-2-3- کاربري صنعتي 109
3-5-2-4- پارک جنگلي، فضاي سبز و باغات 109
3-5-2-5- کاربري خدمات عمومي‌‌‌‌ 110
3-5-2-6- کاربري‌هاي با عملکرد فرامنطقه‌اي 110
3-5-3- بررسي وضع موجود کاربري اراضي به تفکيک ناحيه 112
3-5-3-1- ناحية 1 112
3-5-3-2- ناحية 2 113
3-5-3-3- ناحية 3 114
3-5-3-4- ناحية 4 115
3-5-3-5- ناحية 5 116
عنوان صفحه

3-5-3-6- ناحية 6 117
3-5-3-7- ناحية 7 118
3-5-3-8- ناحية 8 119
3-5-3-9- ناحية 9 120
3-6- بررسي وضعيت جمعيتي و اجتماعي منطقة 4 124
3-6-1- جمعيت و خانوار 124
3-6-2- ترکيب سني و جنسي جمعيت 124
3-7- بررسي وضعيت اقتصادي منطقه .....126
3-7-1- بررسي ويژگي هاي اجتماعي- اقتصادي منطقه به تفکيک ناحيه 128
3-6-1-1- ناحية 1 ...128
3-6-1-2- ناحية 2 . 129
3-6-1-3- ناحية 3 130
3-6-1-4- ناحية 4 131
3-6-1-5- ناحية5 132
3-6-1-6- ناحية 6 133
3-6-1-7- ناحية 7 134
3-6-1-8- ناحية8 135
3-6-1-9- ناحية9 136
3-7-1- وضعيت حمل و نقل و شبکه هاي ارتباطي 137
3-7-2- ميزان توليد و جذب سفر در منطقه 137
3-7-3- ايستگاه هاي مترو واقع در منطقة 4 ..... 137
3-8- جمع بندي و نتيجهگيري ....139

فصل چهارم :‌بررسي شاخصهاي وضع موجود
4-1- مقدمه 141
4-2- عوامل موثر بر آسيب پذيري شهري 141
4-2-1- عوامل محيطي 144
عنوان صفحه

4-2-1-1- فاصله از گسل 144
4-2-1-2- جنس خاک و استعداد روانگرايي 145
4-2-1-3- پايداري شيبها 146
4-3- عوامل کالبدي – فضايي 147
4-3-1- کاربري اراضي و همجواري آنها از نظر سازگاري 148
4-3-2- فرسودگي بافت 149
4-3-2-1-عمر بناها 150
4-3-2-2- دانه‌بندي و تعداد طبقات 151
4-3-2-3- نوع مصالح 152
4-3-3- شبکة ارتباطي (وضعيت دسترسي‌ها) 153
4-3-4- اندازة قطعات 157
4-3-5- فاصله از فضاهاي باز 159
4- 4- عوامل اجتماعي و اقتصادي 160
4-4-1- تراکم ساختماني 161
4-4-2- تراکم ناخالص جمعيت 163
4-4-3- تراكم خالص مسكوني 165
4-4-4- تراكم نفر در واحد مسكوني 167
4-4-5- تعداد اتاق در اختيار نفر 168
4-5- عوامل مديريتي 168
4-5-1- وجود اماکن اسکان موقت 168
4-5-2- نزديکي به ايستگاه آتش نشاني 170
4-5-3- دسترسي به مراكز دولتي 171
4-6- جمع بندي و نتيجه گيري ....173

فصل پنجم : تجزيه و تحليل
5-1-مقدمه .....175
5-2- ايجاد ساختار سلسله مراتبي 178
عنوان صفحه

5-2-1- محاسبة ضريب اهميت معيارها وزير معيارها 179
5-2-2- عوامل محيطي 180
5-2-3- عوامل کالبدي- فضايي 181
5-2-4- عوامل اجتماعي – اقتصادي 182
5-2-5- عوامل مديريتي 184
5-2-6- محاسبة ضرايب اهميت گزينه ها 185
5-2-6-1- گزينه خطر پذيري کم 186
5-2-6-3- گزينه خطرپذيري متوسط 187
5-2-6-4- گزينة خطر پذيري زياد 190
5-2-6-5- گزينة خطر پذيري بسيار زياد 191
5-2-7- محاسبة امتياز نهايي گزينه ها 194
5-2-8- بررسي سازگاري در قضاوت ها 195
5-9- جمع بندي و نتيجه‌گيري 196

فصل ششم : اثبات فرضيه، نتيجه‌گيري و پيشنهادات
6-1- مقدمه 198
6-2- آزمون فرضيه‌ها 199
6-3-1- فرضية اول 199
6-3-2- فرضية دوم 202
6-3-3- فرضية سوم 209
6-4- نتيجه گيري و ارائة پيشنهادات 215
پيوست ها 221
منابع و مأخذ 235

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه

جدول شمارة 2-1- اثرات محيطي سوانح 30
جدول شمارة 2-2- اثرات اجتماعي سوانح 31
جدول شمارة 2-3- اثرات اقتصادي سوانح 32
جدول شمارة 2-4- اثرات سوانح بر تسهيلات و زير ساخت هاي يک جامعه 33
جدول شمارة 2-7- چارچوب ديدگاه زيستي- فيزيکي 44
جدول شمارة 2-8- چارچوب ديدگاه ساخت اجتماعي 46
جدول شمارة 2-9- چارچوب ديدگاه ترکيبي 47
جدول شمارة 2-10- تغيير نگرش هاي مديريت بحران 50
جدول شمارة 2-12- ارزيابي الگوهاي مختلف قطعه بندي هنگام و بعد زلزله 55
جدول شمارة 2-13- رابطه نسبت سطوح ساخته شده به کل قطعه و درجه آسيب پذيري 56
جدول شمارة 2-14- رابطه اندازه قطعه ها و درجه آسيب پذيري 56
جدول شمارة 2-15- رابطه درجه آسيب پذيري و انواع بافتهاي شهري 56
جدول شمارة 2-17- بررسي تجارب کشورهاي توسعه يافته در کاهش اثرات زمين لرزه و مقابله با آن 82
جدول شمارة 2-18- بررسي تجارب ايران و ساير کشورهاي در حال توسعه در کاهش اثرات زمين
لرزه 83
جدول شمارة 3-1- جمعيت، وسعت و خانوار منطقه 4 در مقايسه با کلانشهر تهران 97
جدول شمارة 3-2- گسل هاي عمده و فعال در گستره تهران بزرگ. 102
جدول شمارة 3-3- شاخص هاي مسکن در منطقة 4 تهران 108
جدول شمارة 3-4- کاربري هاي اراضي منطقة 4 در وضع موجود 111
جدول شمارة 3-5- پراکنش کاربري اراضي شهري در منطقه به تفکيک ناحيه 121
جدول شمارة 3-6- روند رشد جمعيت منطقة 4 در مقايسه با شهر تهران 124
جدول شمارة 3-7- ترکيب سني و جنسي جمعيت در منطقة 4 تهران 125
جدول شمارة 3-8- شاخص هاي اقتصادي جمعيت ساکن در منطقه 127
جدول شمارة 3-9- تعداد جمعيت غير فعال ساکن در منطقه 127
جدول شمارة 3-10- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 1 129
جدول شمارة 3-11- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 2 130
عنوان صفحه

جدول شمارة 3-12- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 3 131
جدول شمارة 3-13- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 4 132
جدول شمارة 3-14- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 5 133
جدول شمارة 3-15- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 6 134
جدول شمارة 3-16- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 7 135
جدول شمارة 3-17- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 8 136
جدول شمارة 3-18- مشخصات اجتماعي- اقتصادي ناحية 9 137
جدول شمارة 3-19- وضعيت حمل و نقل و ترافيک در منطقة 4 تهران 138
جدول شمارة 4-1- عوامل موثر بر آسيب پذيري شهري در برابر زلزله 142
جدول شمارة 4-2- گسل هاي موجود و حرائم آنها در منطقة 4 145
جدول شمارة 4-3- نوع و جنس خاک در محدودة منطقة 4 146
جدول شمارة 4-4- شيب منطقه بر حسب مساحت و درصد 147
جدول شمارة 4-5- مساحت کاربري اراضي منطقه بر حسب نوع سازگاري 149
جدول شمارة 4-6- تعداد واحد هاي مسکوني برحسب عمر بنا 150
جدول شمارة 4-7- تعداد واحد هاي مسکوني برحسب تعداد طبقات 151
جدول شمارة 4-8- تعداد واحد هاي مسکوني برحسب کيفيت بنا 152
جدول شمارة 4-9- مشخصات معابر مورد نياز در شهرهاي زلزله خيز 154
جدول شمارة 4-10- مشخصات معابر منطقه بر حسب طول و عرض 156
جدول شمارة 4-11- مشکلات موجود از نظر دسترسي براي اطفاي حريق 157
جدول شمارة 4-12- اندازة قطعات مسکوني در منطقه 158
جدول شمارة 4-13- تراکم ساختماني در منطقه 162
جدول شمارة 4-14- تراکم ناخالص جمعيت در منطقه 164
جدول شمارة 4-15- تراکم خالص مسکوني در منطقه 166
جدول شمارة 4-18- فهرست فضاهاي تخليه امن منطقه اي موجود در منطقه 169
جدول شمارة 4-19- فهرست اماکن و فضاهاي تخليه امن پيش بيني شده در منطقه 169
جدول شمارة 5-1- فرايند ساختار سلسله مراتبي 178
جدول شمارة 5-2- ماتريس مقايسة دودويي معيارها 179
جدول شمارة 5-3- ماتريس مقايسة دودويي زير معيارهاي محيطي 181
جدول شمارة 5-4- ماتريس مقايسة دودويي زير معيارهاي کالبدي- فضايي 182
جدول شمارة 5-5- ماتريس مقايسة دودويي زير معيارهاي اجتماعي- اقتصادي 183
جدول شمارة 5-6- ماتريس مقايسة دودويي زير معيارهاي مديريتي 185
جدول شمارة 5-7- امتياز نهايي گزينه با خطر پذيري کم 186
جدول شمارة 5-8- امتياز نهايي زيرمعيارها در ارتباط با خطر پذيري کم 186
جدول شمارة 5-9- امتياز نهايي زيرمعيارها در ارتباط با خطرپذيري متوسط 188
جدول شمارة 5-10- امتياز زير معيارها در ارتباط با خطرپذيري زياد 190
جدول شمارة 5-10- امتياز زيرمعيارها در ارتباط با خطر پذيري بسيار زياد 192
جدول شمارة 5-11- جمعيت و مساحت نواحي آسيب پذير به دست آمده از روش AHP 194
جدول 6-1- ميزان خطر پذيري نواحي منطقه بر حسب وزن، جمعيت و مساحت 199
جدول 6-3- ميزان خطر پذيري نواحي منطقه بر حسب وزن، جمعيت و مساحت 203
جدول 6-4 رابطة همبستگي بين متغيرهاي تراکم هاي جمعيتي وساختماني با ساير متغيرها 205
جدول 6-5- ميزان خطرپذيري نواحي به ازاي گزينه هاي مختلف 209
جدول 6-6- رابطة همبستگي بين متغيرهاي فرضيه سوم 209

 



فهرست شكل‌ها

عنوان صفحه

شکل شمارة 1-2- موقعيت جغرافيايي منطقة 4 تهران 20
شكل شمارة 2-3- ساختار مديريت بحران کشور 85
شكل شمارة 2-4- فرايند انجام پژوهش 95
شکل شمارة 3-1- موقعيت منطقة 4 در کلانشهر تهران 97
شکل شمارة 3-2- موقعيت گسل هاي اطراف تهران 104
شکل شمارة 3-3- طبقه بندي شيب در منطقة 4 تهران 105
شکل شمارة 3-4- موقعيت مسيل هاي موجود در منطقة 4 تهران 106
شکل شمارة 3-5- کاربري اراضي منطقه در وضع موجود 110
شکل شمارة 3-6- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 1 112
شکل شمارة 3-7- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 2 113
شکل شمارة 3-8- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 3 114
شکل شمارة 3-9- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 4. 115
شکل شمارة 3-10- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 5 116
شکل شمارة 3-11- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحية 6 117
شکل شمارة 3-12- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحبة 7 118
شکل شمارة 3-13- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحبة 8 119
شکل شمارة 3-14- پراکنش کاربري اراضي شهري ناحبة 9 120
شکل شمارة 3-15- موقعيت شبکه هاي ارتباطي منطقة 4 139
شکل شمارة 4-1- پراکنش سازگاري کاربري ها در منطقة 4 تهران 149
شکل 4-2- وضعيت فرسودگي بافت در منطقه 153
شکل 4-3- وضعيت شبکه هاي ارتباطي در منطقه 157
شکل 4-4- اندازة قطعات در منطقه 159
شکل 4-5- فاصله از فضاهاي باز در منطقه 160
شکل 4-6- وضعبت تراکم ساختماني در منطقه 162
شکل 4-7- وضعبت تراکم جمعيتي در منطقه 164
عنوان صفحه

شکل 4-8- تراکم خالص مسکوني در منطقه 166
شکل 4-11- موقعيت مراکز آتش نشاني و شعاع عملکردي آنها 171
شکل 5-2- محدودة نواحي با خظر پذيري کم 187
شکل 5-3- محدودة نواحي با خظر پذيري متوسط 189
شکل 5-4- محدودة نواحي با خظر پذيري زياد 191
شکل 5-5- محدودة نواحي با خظر پذيري بسيار زياد 193
شکل 5-7- پهنه بندي کلي آسيب پذيري منطقه 195
شکل 6-1- رگرسيون خطي دو جانبه بين متغيرهاي همجواري وآسيب پذيري کلي 201
شکل 6-2- رگرسيون خطي دو جانبه بين متغيرهاي همجواري و وسعت آسيب پذيري 201
شکل 6-3- رگرسيون خطي دو جانبه بين متغيرهاي همجواري و جمعيت آسيب پذيري 202
شکل 6-4- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم ساختماني و آسيب پذيري کل 206
شکل 6-5- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم ساختماني و آسيب پذيري جمعيتي 206
شکل 6-6- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم ساختماني و وسعت آسيب پذيري 207
شکل 6-7- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم ساختماني و تراکم جمعيتي 207
شکل 6-8- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم جمعيتي و وسعت آسيب پذيري 208
شکل 6-9- رگرسيون خطي دو جانبه بين تراکم جمعيتي و آسيب پذيري جمعيتي 208
شکل 6-10- رگرسيون خطي دو جانبه بين نوع مصالح و آسيب پذيري کلي 211
شکل 6-10- رگرسيون خطي دو جانبه بين نوع مصالح و وسعت آسيب پذيري 211
شکل 6-11- رگرسيون خطي دو جانبه بين نوع مصالح و آسيب پذيري جمعيتي 212
شکل 6-12- رگرسيون خطي دو جانبه بين نوع مصالح و عمربنا 212
شکل 6-13- رگرسيون خطي دو جانبه بين عمر بنا و آسيب پذيري جمعيتي 214
شکل 6-14- رگرسيون خطي دو جانبه بين عمر بنا و وسعت آسيب پذيري 214
شکل 6-15- رگرسيون خطي دو جانبه بين عمر بنا و آسيب پذيري کلي 215

 

 

فصل اول
كليات طرح تحقيق

 


1-1- مقدمه
از زمان شروع نگارش پايان نامة حاضر، چندين زلزلة هولناک از جمله در کشور هائيتي که حدود 30000 نفر کشته و مجروح به جاي گذاشت و علاوه بر آن منجر به پيامدهاي اجتماعي، اقتصادي زيادي مانند به غارت رفتن اموال مردم، بي سرپرست شدن کودکان، تخريب ساختمان ها و وارد آمدن خسارات مالي و تلفات جاني شد، اتفاق افتاده است. در ساير کشورها از جمله کشور ايران نيز زلزله هاي خفيف ولي با شمار زيادي در شهرهاي کرمان، زرند و ... روي داده است. همة اينها در حالي است که ما هنوز فاجعة مصيبت بار زلزلة بم در اذهان وجود دارد، ولي با اين وجود علي رغم بحث ها و هشدارهاي زياد از طرف مسئولان، کارشناسان و متخصصين، اقدامات بنيادي يا کاربردي زيادي در کشور هنوز صورت نگرفته است. به جز برخي اقدامات دولت و شهرداري ها در شهرهاي کشور نظير اقدامات اعتباري براي نوسازي و بهسازي بافت هاي فرسوده، تاکيد بر مقاوم سازي ساختمان‌هاي نوساز و ... که در حد کافي نبوده است. اين در حالي است که امروزه نگرش به مخاطرات طبيعي و مديريت بحران از جمله زلزله، سيل و ساير مخاطرات که همه روزه بر تعداد آنها افزوده مي شود، از ديدي يک جانبه و صرف تأکيد بر مقاوم سازي ساختمان ها و ايجاد پايگاه هاي امداد و نجات چند منظوره به نگرشي همه جانبه و کلي نگر تغيير يافته است. بنابراين راهبردهايي متناسب با اين رويکرد سيستمي و همه جانبه نيز ضروري خواهد بود. در پژوهش حاضر سعي شده با گردآوري ديدگاه ها و رويکردهاي حاکم بر موضوع مخاطرات طبيعي چه در کشور هاي توسعه يافته و چه در کشورهاي در حال توسعه، رويکرد غالب و جديدي را که در کشورهاي پيشرفته عملياتي شده و جا افتاده است، معرفي کرده و با استفاده از روش ها و تکنيک هاي جديد برنامه ريزي شهري به ارائة راهبردهاي لازم در خصوص نحوة برخورد با مخاطرات طبيعي نظير زلزله بپردازد که البته اين موضوع با در نظر گرفتن شرايط و امکانات موجود در کشورهاي نظير کشور ما امکان پذير خواهد بود.
در اين فصل ابتدا به بيان مسألة زلزله و اهميت توجه به آن در کشور زلزله خيزي همچون ايران پرداخته شده و سپس به تحقيقات و مطالعات بنيادين و کاربردي انجام شده در ايران و ساير نقاط جهان اشاره شده است. در ادامه، تلاش مي‌شود ضمن بيان اهداف، فرضيات و سؤالات اصلي تحقيق، اهميت و ارزش مسأله، روش‌هاي گردآوري و تجزيه و تحليل اطلاعات، محدوديت‌ها و کاربردهاي تحقيق مورد بررسي قرار گيرد.
1-2- بيان مسأله
زلزله به عنوان يک پديدۀ طبيعي به خودي خود، نتايج نامطلوبي در پي ندارد. آنچه از اين پديده يک فاجعه مي‌سازد، عدم پيشگيري از تأثير آن و عدم آمادگي جهت مقابله با عواقب آن است. خطرات زلزله در 4 مقوله و گروه دسته بندي شده‌اند:
- تکان خوردن و لرزش زمين
- شکستگي و جابجاشدگي زمين
- تسونامي
- خطرات ثانوي (از جمله بهمن‌ها، روانه‌هاي گلي و ريزشها، نشست متفاوت زمين و گدازش خاک، سيلاب‌هاي ناشي از شکستن سدها و حصارها و آتش سوزيها)
هر شهر يا ناحيه توسعه يافته شهري، ممکن است توسط اين خطرات تهديد شوند، تلفات ناشي از زلزله‌هاي اخير در نواحي شهري زياد بوده است. زلزله 1976 تانگ شان در چين 250 هزار نفر را به کشتن داد؛ زلزله 1990 در رودبار ايران 40 هزار نفر را کشت؛ زلزله 1991 در اسپيتاک ارمنستان 25 هزار نفر را کشت و يا در بم در 1382 زلزله نزديک به 35 هزار نفر را کشت. رشد سريع شهرهاي جهان چنين بحران‌هايي را دردناک‌تر و فراوان‌تر مي‌سازد. اين امر به طور واضح مشخص شده است که نتايج و پيامدهاي خطرات طبيعي به ويژه زلزله در نواحي شهري در حال افزايش هستند (قديري، 1381: 2). برنامه‌ريزان در برنامه‌ريزي توسعه روي آسيب‌پذيري شهرها تأکيد بسياري دارند. زيرا در شهرها به دليل بالا بودن تمرکز جمعيت، فعاليت‌ها، سرمايه‌ها و مکان گزيني بسياري از تأسيسات زيربنايي و رو بنايي با رخداد يکي از بلاياي طبيعي به خصوص زلزله تلفات جاني و مالي بيشتري را نشان خواهد داد.
مهار نمودن طبيعت و غلبه بر نيروهاي آسيب‌رسان از ابتداي خلقت جوهرة اصلي تلاش و مبارزه بشر را براي بقا و ادامه حيات تشکيل مي‌داده است، انسان همواره در حال مقابله و ستيز مستمر با مخاطرات طبيعي با هدف کاهش خسارات و آسيب‌هاي ناشي از آن بوده است. اين در حالي است که بر خلاف نيروهاي طبيعي آسيب‌رسان با اثر مستمر و در عين حال قابل پيش‌بيني، مقابله انسان با نيروهاي طبيعي و سوانح غيرمستمر و غيرقابل پيش‌بيني مانند زلزله تنها معطوف به بعد از وقوع آنها مي‌گرديده، زماني که از هستي او چيز زيادي براي نجات دادن باقي نمي‌مانده است.
تجربه وقوع زلزله در ايران و ديگر کشورها مؤيد اين حقيقت است که اين سانحه طبيعي علاوه بر تخريب وسيع ابنيه و ابعاد گسترده تلفات جاني در هنگام و بعد از وقوع زلزله با نارسايي‌هاي جدي جامعه و شهر در امر نجات مصدومين و حادثه‌ديدگان، امداد رساني به افراد نجات يافته يا مجروح با توجه شرايط اقليمي‌‌‌و جغرافيايي محيط و ويژگي‌هاي کالبدي شهر، از هم گسيختگي ساختار سياسي، اداري، امنيتي، اجتماعي، فرهنگي، رواني و اقتصادي معيشتي جمعيت در پي اتلاف جاني، تخريب و آسيب ديدگي ابنيه و تأسيسات زير ساختي مرتبط با آنها و به دنبال آن گسترش ناهنجاري‌هاي محيطي- اجتماعي از قبيل آتش سوزي، نا امني، بيماري و مشکلات اقتصادي، سازمان نيافتگي امر اسکان موقت بازماندگان، خدمات رساني مناسب به آنها، ايجاد شرايط مطلوب زيست و معيشت در طي دوران مزبور، ابهامات و مشکلات جدي در امر بازسازي شهر و مانند مکان‌يابي و آماده سازي بستر شهر، سياستهاي مالي، اداري و نظارتي بازسازي بناها با توجه به لزوم مقاوم سازي آنها و تناسب با الگوهاي زيست و معيشت آحاد جامعه در دوران مزبور همراه است. تجارب مزبور همچنين مؤيد آن است که بازسازي‌هاي عجولانه و بدون مطالعات جامع در عرصه‌هاي لرزه زمين ساختي، اجتماعي، اقتصادي معيشتي، فرهنگي و احياناً با احداث مجدد شهر در مناطق پر خطر و ساخت بناهاي به ظاهر مقاوم و در حقيقت بدون توجه به ويژگي‌هاي فرهنگي، زيست معيشتي جامعه که توسعة ناموزون و آسيب‌پذير آنها را به وسيله مردم در جهت تطابق با نيازهاي واقعي‌شان در پي خواهد داشت و در نهايت به مهيا شدن شرايط وقوع فاجعه‌اي ديگر در زلزله‌هاي آتي منجر خواهد شد.
ايران نيز يكي از زلزله‌خيزترين كشورهاي دنيا محسوب مي‌شود و شهرهاي آن در رابطه با اين پديده طبيعي آسيب‌هاي فراوان ديده‌اند. ايران به سبب موقعيت جغرافيايي خود همواره در معرض انواع سوانح طبيعي مي‌باشد که هر از گاهي بخشهاي مختلفي از آن را تحت تأثير قرار داده و اثرات زيان‌باري به جاي مي‌گذارد. واقع شدن ايران بر روي کمربند زلزله خيز آلپ- هيماليا موجب شده است که رخداد زمين لرزه به عنوان يکي از بلايايي كه بيشترين آسيب را در کشور بوجود مي‌آورد مطرح گردد. چنين رخدادي همواره سبب تغييرات زياد محيطي شده و خسارت‌هاي فراواني بر جاي مي‌گذارد (ويسه، 1377: 25).
خطر زمين لرزه در شهر تهران به واسطه موقعيت جغرافيايي و زمين ساختي، وجود گسل‌هاي متعدد در اطراف آن، وقوع زلزله‌هاي مخرب تاريخي متعدد در محدودۀ آن و ساير شواهد تکتونيکي و زمين شناختي، بسيار بالا ارزيابي مي‌شود. نگاهي به تاريخچه زمين لرزه‌هاي ايران نشان مي‌دهد که تهران با نام قديمي‌‌‌ري چندين بار در زمين لرزه‌هاي بزرگ تاريخي ويران شده است. عليرغم فعال بودن پهنه تهران و ثبت زمين لرزه‌هاي متعدد بزرگ و کوچک در اين پهنه، در قرن حاضر زمين لرزه‌هاي مخربي در اين گستره رخ نداده است و اين نبود لرزه‌اي را بايد نشانه‌اي از تجمع انرژي در زمين دانست که احتمال وقوع زمين لرزه‌اي ويرانگر را افزايش مي‌دهد (حسيني، جعفري، 1385: 11).
منطقه 4 تهران طي سه دهه اخير با ميانگين رشد جمعيت سالانه‌اي بيش از کل تهران رو به رو بوده و جزء مناطق جمعيت‌پذير محسوب مي‌شود. اين منطقه از نظر بافت اقتصادي - اجتماعي و فرهنگي، ساکنان آن از تنوع قابل توجهي برخوردار است. از يک سو در اين منطقه نواحي و محله‌هايي چون خاک سفيد و شميران نو ديده مي‌شوند که محل سکونت تهيدست‌ترين و کم درآمدترين اقشار اجتماعي شهر تهران به شمار مي‌روند. در اين محله‌ها تراکم واحدهاي مسکوني، بافت ريز و در هم تنيده فضاهاي مسکوني، کم سوادي و بي‌سوادي، بعد خانوار بزرگتر از منطقه و شهر و تراکم نفر در هر واحد مسکوني ديده مي‌شود. از سوي ديگر محله‌ها و ناحيه‌هايي چون پاسداران و تهرانپارس هم در کنار محله‌هاي پيش ديده مي‌شود که ساکنان آن بر عکس شاخص‌هاي قبلي يعني فضاي مطلوب شهري، خانه‌هاي درشت بافت، گذرهاي بسامان، درآمد سرانه بالا و ... بهره‌مندند.
از آنجايي که تغيير در بعضي از عوامل مؤثر در آسيب‌پذيري منطقه از جمله نزديکي به گسل‌هاي فعال (گسل شمال) ممکن نمي‌باشد. بنابراين، پس از تعيين مناطق آسيب‌پذير مي‌توان با تهيه طرح‌هاي کاهش آسيب‌پذيري و سرمايه‌گذاري در اين زمينه در ابعاد کوتاه مدت و بلندمدت آسيب‌پذيري منطقه را به نحو مطلوبي کاهش داد.
برنامه‌ريزي شهري بايد كاربري‌ها را به صورتي جانمايي و طراحي نمايد كه اين كاربري‌ها:
- به صورت سكونت‌گاه‌هاي ايمن در برابر زلزله عمل نمايند
- شرايط لازم را براي اجراي هر چه بهتر طرح مديريت بحران تسهيل نمايند.
بررسي ميزان آسيب‌ها و صدمات به طور مستقيم و غير مستقيم به وضعيت نامطلوب برنامه‌ريزي و طراحي شهري مربوط مي‌شود (پورمحمدي، 1382: 54). وضعيت بد استقرار عناصر کالبدي و کاربري‌هاي نامناسب شهري، شبکه ارتباطي ناکارآمد شهر، بافت شهري فشرده و فرسوده، تراکم شهري بالا، وضعيت بد استقرار تأسيسات زيربنايي شهر و کمبود و توزيع نامناسب فضاهاي باز شهري نقش اساسي در ميزان آسيبهاي وارده به شهر دارد (مشكيني، نوري، 1368: 2).
1-3- اهميت و ارزش پژوهش
برنامه ريزي شهري نارساي جهان سومي، برنامه ريزي ناقص مقابله با مشكلات است و نه برنامه ريزي براي پيشگيري از بروز معضلات شهري ومسؤلان عمدتاً پس از بحران افسوس گذشته را مي‌‌‌خورند كه چرا قبل از بروز اين حادثه فكري نكرده اند.اما پيشرفت هاي علمي‌‌‌روز جهان ، ديناي صنعتي را آماده مقابله با بحران هاي شهري قبل از وقوع بالاياي طبيعي نموده است. شهرهاي جهان توسعه يافته ضمن مقاوم سازي سازه اي، قدم هاي همه جانبه اي را براي مقابله با بحران برداشته اند، اما ما هنوزدر ابتداي راهمي. در حال حاضرمديريت شهري و برنامه ريزي به عنوان يك سياست و چه به عنوان يك عامل محيطي از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و راهكاري مناسب جهت حل مشكلات و پاسخگويي به چالش هاي جامعة شهري بشمار مي‌‌‌آيد. بديهي است معضلات شهرهاي امروز تنها در مسايل اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي خلاصه نشده، بلكه عوامل طبيعي كه سازندة بستر شهرها مي‌‌‌باشند نيزدر اين روند تاثير بسزايي دارد( زنگي آبادي، تبريزي،1385: 130).
اين موضوع دركشور ما به دليل وجود ويژگي هاي فراوان و متفاوت خاصي برخوردار است. بسياري از شهرهاي كشور به دليل ارتباط نزديك با عوامل طبيعي مانند: درياها، رودخانه، ناهمواري ها،گسل ها و...،وآسيب فراواني ديده و يا همواره در معرض آسيب مي‌‌‌باشند. بنابراين به سادگي مي‌‌‌توان دريافت كه بررسي توانايي شهر در مقابله با بلاياي طبيعي و برنامه ريزي مناسب جهت پيشگيري ياكاهش آثار مخرب آن از اهميت ويژه اي برخوردار است( زنگي آبادي، تبريزي،1385: 130).
پيشينة تاريخي و وجود گسل‌هاي فعال، حاکي از لرزه خيزي منطقة تهران است و مطالعات انجام شده روي توان لرزه‌زايي گسل‌هاي منطقه و کيفيت نازل ساخت و ساز، نشان از عملکرد ضعيف سازه‌هاي اين شهر در مقابل رويداد زلزله دارد. شهري که بدون هر گونه پيش‌بيني براي ايمني ساختمان‌ها و سکنه آن گسترش يافته است. گسل‌هاي فعال منطقه و زلزله‌هاي تاريخي روي داده، نشانگر آن است که از وقوع آخرين زلزله شديد در سال 1209 هجري خورشيدي حدود 173 سال مي‌گذرد، در حالي که دوره بازگشت زلزله در منطقه حدود 150 سال است. بنابراين احتمال وقوع زلزله شديد در گستره تهران بزرگ، دور از انتظار نيست.
متخصصين زلزله شناسي با انجام مطالعات برآورد خطر زلزله با روش‌هاي مختلف تعييني يا احتمالاتي وقوع زمين لرزه‌اي مخرب در کلانشهر تهران را در آينده‌اي نه چندان دور محتمل مي‌دانند. اما با وجود بالا بودن خطر زلزله و هشدار متخصصان در اين رابطه، اقدامات اساسي به منظور کاهش تلفات و خسارات ناشي از اين رويداد محتمل در اين شهر انجام نشده است. رشد ناهماهنگ و غير اصولي شهر تهران به خصوص در چند دهة اخير، ساخت و ساز در حريم گسل‌ها و مناطق مستعد ناپايداري‌هاي زمين شناختي، طراحي و اجراي ساختمان‌ها و تأسيسات حياتي نامتناسب با شدت لرزه خيزي در تهران و بسياري موارد ديگر همگي نشان مي‌دهند که در صورت وقوع زلزله شديد در تهران، تلفات و صدمات جبران ناپذيري به اين شهر و در نگاهي جامع‌نگر به کل کشور وارد خواهد گرديد. اين امر ضرورت مطالعات بيشتر را در اين زمينه آشکار مي‌سازد(حسيني، جعفري، 1385: 25) و اين موضوع زماني اهميت بيشتري مي‌يابد كه بدانيم در صورت بروز خطر، كلانشهر تهران به دليل ويژگي‌‌هاي منحصر به فرد خود مانند تراكم شديد ساختماني، كمبود فضا‌هاي باز، عدم رعايت استاندارد‌هاي لازم در اكثر سازه‌‌هاي مناطق مختلف، جمعيت زياد، عدم رعايت سرانه‌‌ها با مشكلات عديده و متفاوتي نسبت به ساير شهر‌ها مواجه است (زنگي‌آبادي، تبريزي، 1385: 136).
منطقه 4 تهران در موقعيت منتهي اليه شمال و شمال شرقي تهران قرار گرفته و بزرگترين و پرجمعيت ترين منطقه کلانشهر تهران محسوب مي شود. از دلايل انتخاب اين منطقه به عنوان مطالعه موردي مي توان به موارد زير اشاره کرد:
• منطقه 4 تهران در منتهي اليه شمال شرقي تهران و در نزديکي گسلهاي شمال تهران استقرار يافته است.
• اين منطقه از رشد جمعيت سالانه‌اي بيش از کل تهران رو به رو بوده و جزء مناطق جمعيت‌پذير محسوب مي‌شود.
• اين منطقه از نظر بافت اقتصادي - اجتماعي و فرهنگي ساکنان آن از تنوع قابل توجهي برخوردار است.
• سرعت ساخت و ساز در اين منطقه، از ساير مناطق بيشتر است.
1-4- پيشينة پژوهش
با توجه به اهميت موضوع، در زمينه تحليل آسيب‌پذيري فضاهاي شهري در برابر زلزله تحقيقات زيادي در داخل و خارج از کشور صورت گرفته که ابتدا به تحقيقات صورت گرفته در کشورهاي خارجي اشاره مي‌شود و سپس به تحقيقات انجام شده در کشور در قالب مقالات و پايان نامه‌هاي تحصيلي پرداخته مي‌شود.
• مرکز مطالعات زلزله و زيست محيطي تهران بزرگ و گروه مطالعاتي ژاپني (متشكل از مشاوران بين‌المللي پاسيفيك و شركت اُيو) تحت قرار داد آژانس همكاري هاي بين‌المللي ژاپن (جايكا) در تهران اقدام به مطالعاتي تحت عنوان " پروژه ريز پهنه‌بندي لرزه‌اي تهران بزرگ در فاصله زماني 1378 تا 1379 " کردند. اين پروژه يکي از مهمترين پروژهاي مبنايي است که در ارتباط با خطر لرزه خيزي کلانشهر تهران صورت گرفته و با توجه نوع مطالعات و پايگاههاي داده اي متنوع آن، در طول اين سالها منبع و مأخذ بسياري از مطالعات بعدي بوده است. درگزارش نهايي اين پروژه، شرايط اجتماعي و فيزيكي گسترة مورد مطالعه توصيف گرديده و تحليل خسارت ناشي از زلزله بر اساس توان بالقوة زلزله‌هاي بزرگ نيز انجام شده و توصيه‌هاي لازم براي پيشگيري و مديريت بحران ناشي از زلزله نيز ارائه گرديده است. گروه مطالعاتي، سامانة داده‌هاي جغرافيايي (GIS) جامعي را به عنوان پشتيبان تحليل داده‌ها و ارائه نتايج آنها تشكيل داده به طوري كه علاقمندان به تحليل‌هاي شهري، ساختار تفصيلي مديريت بحران، مطالعات و برنامه ريزي تهران بزرگ بتوانند به آساني اين داده‌ها را مورد بهره‌برداري قراردهند. مطالعة ريز پهنه‌بندي لرزه‌اي گسترة تهران بزرگ با موفقيت به اهداف خود مبني بر برآورد مستدل خسارتي كه ممكن است در اثر رويداد زلزله سناريو پيش‌آيد، دست يافت. بيشترين خسارت، كه براساس مدل گسل ري برآورد شده است در حقيقت به لحاظ ماهيت و بزرگا، شديدترين در نوع خود خواهد بود كه منجر به تخريب حدود 500,000 ساختمان يا 55 درصد كل ساختمان ها و تلفات تقريباًًًٌٌٌٌٌَُُ 400,000 نفر خواهد شد. اگر خسارت، عملاً در مقياس ياد شده روي دهد، ضرر و زيان احتمالي اقتصادي، به طور مستقيم يا غير مستقيم، هزينه‌اي تقريباً معادل با كل توليد ناخالص ملي را در بر خواهد داشت. برپاية اين مطالعات، ميزان تلفات جاني و خسارات مالي ناشي از رويداد زلزله‌اي با بزرگاي نسبتاً بالا در تهران، بسيار فراتر از آنچه در شهرهاي مشابه در كشورهاي پيشرفته و در عين حال لرزه‌خيز مانند ژاپن و كشورهاي اروپايي مشاهده مي‌‌گردد، خواهد بود. تبعات منفي ناشي از رويداد يك زلزله بزرگ به ويژه در مناطق شهري به قدري است كه مي‌تواند زمينه ساز تغيير و تحولات عميق اجتماعي، اقتصادي و سياسي گردد. پروژه ريز پهنه‌بندي لرزه‌اي تهران بزرگ تصوير روشني از رويداد احتمالي زلزله و عواقب ناشي از آن در اين شهر به‌دست داده است. در اين پروژه پايگاه داده‌هاي شهري در سامانه اطلاعات جغرافيايي در مقياس قابل قبول تهيه شده به‌طوري كه اين پايگاه مي‌تواند مبناي گام هاي بعدي از جمله تهية طرحهاي توسعه‌اي، تقويت و بهسازي ساختمان هاي ضعيف و فرسوده، طرح مديريت بحران ناشي از رويداد سوانح طبيعي در شهر تهران و اقدامات ديگر قرار گيرد( مرکز مطالعات زلزله و زيست محيطي تهران بزرگ و آژانس همکاري هاي بين المللي ژاپن ( جايکا)، 1379: 5).
• محققين ژاپني در سال 1976، در پژوهشي تحت عنوان " برنامه‌ريزي مقابله با زلزله مطالعه موردي شهر توکيو" زلزله‌هايي را که از سال 1600 به بعد شهر توکيوي ژاپن را با شدت بيش از 5 درجه در مقياس ريشتر به وحشت انداخت، بررسي کردند، اين تحقيق نشان داد که در اين مدت مجموعاً 370 زلزله يعني حدود 100 زلزله در هر قرن با بزرگي بيش از 5 ريشتر در شهر توکيو روي داده است. در اين تحقيق ظرفيت آسيب‌پذيري نواحي 23 گانه شهر برحسب ويژگي‌هاي منطقه‌اي مورد بررسي قرار گرفته به نحوي که ابتدا اين نواحي به 2300 سلول 500 متر مربعي تقسيم شده و سپس هر کدام از سلولها بر حسب ميزان آسيب‌پذيري از صفر تا 5 دسته بندي گرديده‌اند.
• پرفسور بالامير، عضو هيأت علمي‌‌‌دانشگاه در پژوهشي تحت عنوان "طراحي و توسعه شهري ايمن در برابر زلزله" تدوين يک برنامة جامعي را براي تحليل و ريسک زلزله براي بازسازي شهر استانبول ضروري دانسته که مهمترين اصول آن عبارت اند از :
- هر نوع برنامة بازسازي بايد تحليل خطر را در نظر گيرد.
- شناسايي زمين هاي نااستوار
- تهية نقشة زمين ساختي شهر به خصوص محلات تخريب شده
- تهية نقشة پراكندگي كاربردي
- ريز پهنه بندي خطر زلزله
- توجه به محدوديت ها و امكانات بالقوه توسعة شهر و جهات آن براي بازسازي
- شناسايي خطرات با توجه به فرهنگ هر شهر
- مكان يابي مؤسسات، تجهيزات و تأسسيات شهري با توجه به بستر خطر پذيري
- مكان يابي بيمارستان ها و شناسايي ظرفيت آنها از نظر ميزان تخت بيمارستان ( Mehmet,2004:65 ).
• پرفسور آريا، مشاور ظرفيت سازي كشور هند که در طرح بازسازي شهر گجرات بعد از زلزله، فعاليت داشته اعتقاد دارد، با توجه به سابقة لرزه خيزي كشور هند و وقوع فاجعه هاي بزرگ ناشي از زلزله سياست حكومت هند در زمينه بازسازي حول سه محور عمده مي‌‌‌باشد:
سياست هاي نهادي
- تشكيل بالاترين كميته براي مديريت بحران زير نظر نخست وزير هند
- تشكيل نهادهايي در زمينه سوانح طبيعي جهت كمك رساندن به حكومت هاي ملي و محلي
- تشكيل سازماني به نام "سازمان مديريت مواقع ضروري" در زمينة فاجعه هاي طبيعي براي اقدام در مورد اجراي برنامه هاي كاهش خطرات
سياست هاي ساختماني
- طبقه بندي ساختمان ها با توجه به عمر مفيد آنها
- طبقه بندي ساختمان ها به دو گروه مهندسي ساز و غيره مهندسي ساز
- شناساييي ساختمان هاي موجود غير ايمن
- ارزيابي خسارت پذيري ساختمان ها
- بازديدهاي تك تك و عيني ساختمان ها توسط مشاور
- محاسبه كيفيت مواد و مصالح به كار رفته در سازه ها
- تعيين آسيب پذيري ساختمان ها با توجه به قدرت زلزله
- سياست هاي آموزشي
- تربيت 10 هزار مهندس در زمينة آموزش زلزله
- آموزش مهندسين در شهرداري
- ايجاد مراكز مشاوره اي براي ارتباط با مردم در امر خانه سازي
- آموزش مردم به وسيله نمايشگاه هاي آگاهي به زبان محلي ( Gupta,Shanker,2010,24).
* آقاي تيتسوشي كوريتا کارشناس مركز كاهش مخابرات طبيعي در پژوهشي تحت عنوان "پيشرفت استانداردهاي طراحي در تأسيسات زير بنايي بعد از زلزلة كوبه " معتقد است که زلزلة قبل از 1995 كوبه خسارت زيادي را به پلها،سدها،سازه ها، ساختمان ها، ساختارهاي امنيتي،بانك ها، بنادر و... واردآورد. بعداز اين زلزله مردم ژاپن در مورد ايمني ساختمان حساس شدند. بنابراين سازمان مطالعه و نظام مهندسي ژاپن سياست خود را تغيير داده و پايه گذار سيستم جديد با سطوح مشخص زيرشدند:
- عملكرد ساختمان بعد از زلزله
- عدم سقوط ساختمان و كشته شدن افراد
- بررسي و چك كردن ساختمان هاي در حال استفاده وضع موجود
- بررسي و چك كردن حركات محتمل بر ساختمان ها
دولت ژاپن از سال 1948 به بعد به تغيير قوانين ساختمان و تدوين استاندارد هاي ساختماني پرداخت.آنچه موفقيت ژاپن را در امر ساخت و ساز محرز مي‌‌‌نمايد، خسارت كمتر ساختمان ها در پي وقوع زلزله هاي بعد از اين سال ها و به خصوص سال هاي اخير مي‌‌‌باشد. رعايت استانداردهاي ساختمان در ميزان واگذاري وام بازسازي به مردم نيز تأثيرگذار است. با توجه به اينكه بازسازي توسط مردم صورت مي‌‌‌گيرد. متقاضيان وام جهت ساخت خانه هايشان از شركت هاي دولتي تقاضاي وام مي‌‌‌نمايند و اين شركت ها اعتباراتي را با بهرة كم به مردم واگذار مي‌‌‌نمايند. دولت محلي بازرس هايي براي نظارت برفرايند ساخت اعزام مي‌‌‌کند. ميزان وام دريافتي بستگي به بكارگيري استانداردهاي قوي در زمينه ساخت و ساز دارد، به اين صورت كه شركت هاي ساختماني وام دهنده در صورت قبول و تأييد استانداردهاي به كارگرفته شده در ساختمان وام بيشتر و با بهرة كمتري به مردم واگذار مي‌‌‌نمايد. بنابراين نظارت بر كار ساختمان توسط شركت هاي كمكي باعث مي‌‌‌شود كه مردم به استانداردهاي ساختمان بيشتر توجه كنند (Qiang,Wu,Siyan Ye,2007:104)
* مطالعات و تحقيقات شهري جهت تعيين سياست‌هاي مقابله با زلزله در ايتاليا سه اصل اساسي را مد نظر قرار دارد:
- مدلهاي پيش‌بيني و تعيين ضوابط براي سکونت گاهها و ساختمانها در نواحي زلزله‌خيز
- تجزيه و تحليل ويژگي‌هاي کمي‌‌‌‌و کيفي جامعه در معرض خطر و تخمين آسيب‌پذيري
-تکنيکها و ابزارها براي سياست‌هاي کاهش خطر زلزله.
شهرها در نواحي زلزله خيز ايتاليا، همواره به عنوان تعدادي از ساختمان در نظر گرفته شده است. تنها در سالهاي اخير نياز به مطالعه کيفيت خصوصيات شهري در برآورد خطر و کاهش اثرات زلزله مورد توجه واقع شده است ( ISDR,2004:212 ).
اما در ايران نيز طرحهاي پژوهشي و مقالات زيادي در مورد تحليل آسيب‌پذيري ناشي از زلزله صورت گرفته که عبارت‌اند از:
• آقايان محمد رضا پورمحمدي و علي مصيب زاده..................................

 

 

بلافاصله بعد از پرداخت موفق میتوانید فایل کامل این پروژه را با سرعت و امنیت دانلود کنید

قیمت اختصاصی و استثنایی این پروژه در پایان نامه دات کام : تنها , 44000 تومان

 

 توجه : حجم فایل 17 مگابایت است


قیمت قبلی : 500000 ریال

قیمت جدید : 44000 تومان  |   جهت خرید محصول بر روی تصویر روبرو کلیک نمایید :

خرید آنلاین این مطلب




مطالب مرتبط


نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
کد را وارد کنید: *
جدیدترین مطالب
پربازدیدترین مطالب
آمار سایت
آمار مطالب یک ساعت پیش: 0
امروز: 0
این ماه: 1
کل: 3101
کل نظرات: 298
آمار کاربران یک ساعت پیش: 0
امروز: 0
این ماه: 0
کل: 252
بن شدگان: 1
جدیدترین عضو: Qurbanalipuya

                                                                                                                         

تبادل لینک خودکار
Taktaz Group

Powered By Taktaz Group. Google+