فروشگاه

بررسی رابطه سیاست تقسیم سود و مدیریت سود در بازار سرمایه ایران

0 نقد و بررسی
وضعیت کالا : موجود است.
شناسه محصول : 2160

قیمت : تومان33,000

توضیحات

چکیده:
این تحقیق به بررسی ارزیابی رابطه سیاست تقسیم سود و مدیریت سود واقعی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد . مدیریت سود واقعی بر مبنای چهار معیارجریان های نقد عملیاتی غیر عادی، هزینه های تولید غیر عادی، هزینه های اختیاری غیر عادی و تغییرات غیرعادی در موجودی کالامورد اندازه گیری قرار می گیرد. لذا در این تحقیق رابطه سیاست تقسیم سود با مدیریت سود واقعی بر مبنای این چهار معیار سنجیده می شود.با استفاده از اطلاعات صورتهای مالی ۱۱۸شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۸ و با بهره گیری از روش تجزیه وتحلیلرگرسیون خطی چندمتغیره،وبه کمک نرم افزار های Excel، Eview ، نتایج تحقیق نشان داد که سیاست تقسیم سود شرکت ها با هزینه های تولید غیرعادی و هزینه های اختیاری غیر عادی به عنوان معیارهایمدیریت سود واقعی ارتباط معنی داری دارد. همچنین نتایج این تحقیق نشان دادکه بین هزینه های اختیاری غیر عادی به عنوان معیار مدیریت سود واقعی رابطه بیشتری نسبت به سایر معیارهای مدیریت سود واقعی وجود دارد.

 

 ۱۰۸صفحه فایل ورد (Word) فونت ۱۴ منابع دارد

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید

 

چکیده: ۱
مقدمه: ۲
فصل اول:کلیات تحقیق
۱-۱مقدمه ۴
۲-۱- تاریخچه مطالعاتی ۴
۳- ۱- بیان مسأله تحقیق ۶
۴-۱- چارچوب نظری تحقیق ومدل تحقیق ۸
۵-۱-اهمیت وضرورت تحقیق ۹
۶- ۱-اهداف تحقیق ۱۰
۷-۱-فرضیه های تحقیق ۱۰
۸-۱- حدودمطالعاتی ۱۰
۱-۸-۱- قلمرومکانی تحقیق ۱۰
۲-۸-۱- قلمروزمانی تحقیق ۱۱
۹-۱- تعریف واژههاواصطلاحات پژوهش ۱۱
فصل دوم:مروری برادبیات تحقیق
۱-۲ مقدمه ۱۳
۲-۲- اهمیت اطلاعات مالی واقدامات مدیران ۱۳
۳-۲-مفهوم مدیریت سود ۱۵
۴-۲-انگیزه های مدیریت سود ۱۹
۱-۴-۲- سیاست تقسیم سود ۱۹
۲-۴-۲- قراردادهای بدهی ۱۹
۳-۴-۲- انگیزش های بازار سرمایه ۲۰
۴-۴-۲- فرضیه پاداش ۲۰
۵-۴-۲- اهداف سیاسی ۲۱
۵-۲-نظریه‌‌های تقسیم سود ۲۱
۶-۲-نظریه‌های عدم ارتباط تقسیم سود باقیمت سهام ۲۲
۷-۲- نظریه‌های مربوط بودن سیاست تقسیم سود ۲۳
۱-۷-۲ تئوری گوردون ۲۳
۲-۷-۲ تئوری پرنده در دست ۲۵
۳-۷-۲ مدل والتر ۲۷
۴-۷-۲ تئوری اثرمالیاتی تقسیم سود یا اولویت مالیاتی ۲۸
۸-۲- دیدگاه نوین ۲۹
۱-۸-۲ مدل‌های اطلاعاتی کامل ـ عامل مالیات ۲۹
۲-۸-۲- مدل‌های نابرابری اطلاعاتی ۳۰
۳-۸-۲- مدلهای رفتاری ۳۳
۹-۲- سیاست‌های تقسیم سود ۳۵
۱-۹-۲ سیاست تقسیم سود منظم ۳۵
۲-۹-۲ سیاست تقسیم سود نامنظم ۴۱
۳-۹-۲- سیاست تقسیم سود باقیمانده ۴۱
۱۰-۲-پیشینه تحقیق ۴۲
۱-۱۰-۲- مطالعات داخلی ۴۲
۲-۱۰-۲-مطالعات خارجی: ۴۹
فصل سوم:روش‌اجرای تحقیق
۱-۳ مقدمه ۵۷
۲-۳- روش تحقیق ۵۷
۳-۳- جامعه و نمونه آماری ۵۷
۴-۳ روش گردآوری اطلاعات ۵۹
۳-۳- مدل تحقیق وشیوه اندازه گیری متغیرها ۵۷
۱-۵-۳ : مدل مفهومی تحقیق : ۵۹
۲-۵-۳ : مدل آماری تحقیق : ۵۹
۳-۵-۳ اندازه گیری جریانهای نقدعملیاتی غیرعادی ۶۰
۴-۵-۳اندازه گیری هزینه های تولیدغیرعادی ۶۰
۵-۵-۳اندازه گیری هزینه های اختیاری غیرعادی ۶۰
۶-۵-۳اندازه گیری تغییرات غیرعادی درموجودی کالا ۶۱
۶-۳ حدود مطالعاتی ۶۱
۱-۶-۳-قلمرو مکانی ۶۲
۲-۶-۳- قلمرو زمانی ۶۳
۱-۷-۳- روشهای آماری مورد استفاده در پژوهش ۶۲
۱-۷-۳- روشهای تجزیه وتحلیل اطلاعات ۶۲
۲-۷-۳- آزمونFلیمر ۶۳
۳-۷-۳- آزمون هاسمن ۶۴
۱-۳-۷-۳- اثرات ثابت ۶۵
۲-۳-۷-۳- اثرات تصادفی ۶۵
۴-۷-۳- روش تخمین ۶۵
۵-۷-۳- آزمون های آماری ۶۶
۱-۵-۷-۳-آزمون جارکو- برا ۶۶
۲-۵-۷-۳-آزمون مانایی ۶۶۶
۳-۵-۷-۳- آزمونt 66
۴-۵-۷-۳- آزمونFفیشر ۶۷
۵-۵-۷-۳-آزمون دوربین- واتسون ۶۷
۸-۳- تحلیل رگرسیون ۶۷
۱-۸-۳- فروض مدل رگرسیون خطی کلاسیک ۶۸
فصل چهارم:تجزیه وتحلیل داده‌ها
۱-۴مقدمه‏ ۷۰
۲ ـ ۴ ـآمارتوصیفی ۷۰
۳ ـ۴ ـآزمون مانایی متغیرهای پژوهش ۷۲
۴ ـ ۴ ـآزمونFلیمروآزمون هاسمن ۷۴
۵-۴ – اندازه گیری معیارهای مدیریت سودواقعی ۷۵
۱-۵-۴- تخمین مدل جریانهای نقدی عملیاتی غیرعادی ۷۵
۲-۵-۴- تخمین مدل هزینه های تولیدغیرعادی ۷۷
۳-۵-۴- تخمین مدل برای هزینه های اختیاری غیرعادی ۷۸
۴-۵-۴- تخمین مدل تغییرات غیرعادی درموجودی کالا ۷۹
۶ ـ ۴ ـآزمون فرضیه های پژوهش ۸۰
۱ ـ ۶ ـ ۴ـفرضیه اول : رابطه بین سود تقسیمی یا جریان نقدغیرعادی ۸۰
۲ ـ ۶ ـ ۴ ـفرضیه دوم : رابطه بین سود تقسیمی یاهزینه تولیدغیرعادی ۸۱
۳ ـ ۶ ـ ۴ ـفرضیه سوم : رابطه بین هزینه اختیاری غیرعادی باسود تقسیمی ۸۲
۴ ـ ۶ ـ ۴ ـفرضیه چهارم :رابطه بین تغییرات غیرعادی درموجودی کالا باسو دتقسیمی ۸۳
۷ـ ۴ ـخلاصه ونتیجه گیری کلی ۸۴
فصل پنجم:نتیجه‌گیری و پیشنهادها
۱-۵مقدمه ۸۶
۲-۵ نتیجه فرضیه های تحقیق ۸۶
۱-۲-۵ نتیجه فرضیه اول: ۸۶
۲-۲-۵ نتیج فرضیه دوم: ۸۷
۳-۲-۵ نتیجه فرضیه سوم: ۸۷
۴-۲-۵ نتیجه فرضیه چهارم: ۸۸
۳-۵ پیشنهادها ۸۸
۱-۳-۵ پیشنهادهایی مبتنی بریافته های تحقیق ۸۸
۲-۳-۵ پیشنهادهایی برای تحقیقهای آتی ۸۹
۴-۵ محدودیت های تحقیق ۸۹
پیوستها
پیوست: فهرست شرکتهای نمونه تحقیق ۹۱
منابع وماخذ
منابع فارسی: ۹۳۳
منابع لاتین: ۹۶
چکیده انگلیسی: ۹۷

جدول شماره ۱-۴: آمار توصیفی متغیرها ۷۱
جدول شماره ۲-۴: آمار توصیفی متغیرها ۷۱
جدول شماره ۳-۴ نتایج آزمون مانایی متغیرهای پژوهش ۷۳
جدول شماره۴-۴ نتایج آزمون Fلیمروهاسمن مدل (۱-۳) ۷۶
جدول شماره ۵-۴ نتایج تخمین مدل (۱-۳) ۷۶
جدول شماره ۶-۴نتایج آزمون Fلیمروهاسمن مدل (۲-۳) ۷۷
جدول شماره ۷-۴: نتایج تخمین مدل (۲-۳) ۷۷
جدول شماره ۸-۴:نتایج آزمونF لیمروهاسمن مدل (۳-۳) ۷۸
جدول شماره ۹-۴: نتایج تخمین مدل (۳-۳) ۷۸
جدول شماره ۱۰-۴: نتایج آزمونFلیمرمدل (۴-۳) ۷۹
جدول شماره ۱۱-۴: نتایج تخمین مدل (۴-۴) ۷۹
جدول شماره ۱۲-۴ نتایج آزمونFلیمر و هاسمن مدل (فرضیه اول) ۸۰
جدول شماره ۱۳-۴:نتایج تخمین مدل (فرضیه اول) ۸۰
جدول شماره ۱۴-۴ نتایج آزمون Fلیمروهاسمن مدل (فرضیه دوم) ۸۱
جدول شماره ۱۵-۴: نتایج تخمین مدل (فرضیه دوم) ۸۱
جدول شماره ۱۶-۴: نتایج آزمون Fلیمرمدل (فرضیه سوم) ۸۲
جدول شماره ۱۷-۴: نتایج تخمین مدل (فرضیه سوم) ۸۲
جدول شماره ۱۸-۴: نتایج آزمون Fلیمروهاسمن مدل (فرضیه چهارم) ۸۴
جدول شماره ۱۹-۴: نتایج تخمین مدل (فرضیه چهارم) ۸۴
جدول شماره ۲۰-۴: نتابج کلی آ زمون فرضیه ها ۸۴

نگاره شماره ۱-۴:آزمونF لیمروآزمون هاسمن ۷۵

رابطه شماره (۱-۲) ۲۳
رابطه شماره (۲-۲) ۲۴
رابطه شماره (۳-۲) ۲۶
رابطه شماره (۴-۲) ۲۶
رابطه شماره (۵-۲) ۲۶
رابطه شماره (۶-۲) ۲۷
رابطه شماره (۷-۲) ۲۸
رابطه شماره (۸-۲) ۲۸

 

مقدمه:
صورت سود و زیان به سبب اطلاعات مفیدی که درباره میزان سود آوری واحدهای تجاری ارائه می دهد برای استفاده کنندگان از اطلاعات مالی حائز اهمیت است. به عبارت دیگر، این صورت مالی دارای محتوای اطلاعاتی بوده و موجب سهولت تجزیه و تحلیل های لازم برای اخذ تصمیمات سرمایه گذاری خواهد شد. از اینرو، هرگونه ارائه گمراه کننده درباره عملکرد مالی واحد اقتصادی، می تواند آثار زیانباری را برای سرمایه گذاران درپی داشته و آنها را در اخذ تصمیمات اقتصادی مناسب، با مشکل مواجه سازد. اهمیتی که سود حسابداری برای استفاده¬کنندگان از اطلاعات مالی دارد، باعث شده است که مدیریت واحد تجاری توجه خاصی به مبلغ و نحوه تهیه و ارائه آن قائل شود. بنابراین همواره این نگرانی و مشکل وجود دارد که سود به عنوان یکی از مهمترین شاخص های عملکرد مالی شرکت¬ها، توسط مدیران که در تضاد منافع بالقوه با سهامداران عادی قرار دارند، با اهداف خاصی، مدیریت شده باشد.
 

 

 

 

 

فصل اول
کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

۱-۱مقدمه
در این فصل به کلیات پژوهش پرداخته می شود پس بیان مسئله تحقیق، به تعریف موضوع تحقیق می پردازیم وسپس در ادامه به بیان اهمیت و ضرورت تحقیق پرداخته و همچنین اهداف تحقیق را در قالب اهداف کلی و ویژه بیان می کنیم. چارچوب نظری تحقیق که بنیان اصلی طرح سئوال و موضوع تحقیق بوده است، در این فصل آورده شده و در ادامه به فرضیه های تحقیق و مدل تحلیلی نیز اشاره شده است.

۲-۱- تاریخچه مطالعاتی
هرپژوهشگری باید پیش از اقدام به تحقیق از تلاش‌های علمی انجام شده در مورد موضوع تحقیق خود آگاهی کافی پیدا کند و از زمینه‌ها، روش‌ها، دیدگاه‌ها، و نتایج اقدامات انجام شده اطلاع داشته و از آن استفاده کند.بر همین اساس بخش مذکور را به دو دسته داخلی و خارجی تقسیم نموده و پس از بررسی نمونه تحقیقهای انجام شده در داخل کشور به بررسی موضوعات مرتبط با تحقیق در خارج از کشور می پردازیم.
مجتهدزاده و ولی زاده لاریجانی(۱۳۸۹) در مطالعه خود به بررسی رابطه مدیریت سود و بازده آتی دارایی¬ها و جریان¬های نقدی عملیاتی آتی پرداختند. آنها به این نتیجه رسیدند که بین بازده آتی دارایی¬ها و جریان¬های نقدی عملیاتی آتی و مدیریت سود رابطه معنی داری وجود ندارد. بهار مقدم و حسنی¬فرد (۱۳۸۹) در پژوهش خود رابطه بین رویدادهای مالی واقعی و مدیریت سود بررسی نمودند.نتایج پژوهش آنها بیانگر آن است که رابطه معنی¬داری بین وجوه نقد عملیاتی و تغییرات در موجودی کالا از یک سو و مدیریت سود از سوی دیگر وجود دارد. مرادزاده فرد و عدیلی(۱۳۸۹) در پژوهشی به بررسی رابطه بین دستکاری فعالیت¬های واقعی و هزینه حقوق صاحبان سهام پرداختند. نتایج بررسی در بازه زمانی ۱۳۸۷ الی ۱۳۸۳ نشان داد که بین معیارهای مدیریت سود مبتنی برفعالیتهای واقعی (جریان نقدی غیرعادی ،تولیدغیرعادی وهزینه های اختیاری غیرعادی) و هزینه حقوق صاحبان سهام رابطه مستقیم وجود دارد. ولی¬زاده لاریجانی (۱۳۸۶) تاثیر مدیریت واقعی سود بر عملکرد عملیاتی آتی شرکت را مورد آزمون قرار داد. نتایج تحقیق وی نشان داد که بین مدیریت واقعی سود و عملکرد عملیاتی آتی شرکت¬ها رابطه معنی¬داری وجود ندارد. رخشانی (۱۳۸۴) در تحقیق خود به شناسائی زمان¬بندی فروش دارایی¬ها و هزینه¬های مالی به عنوان ابزار مدیریت سود پرداخته و به این نتیجه رسید که بین “سود فروش دارایی¬های ثابت” و “سود قبل از کسر مالیات منهای سود فروش دارایی¬های ثابت” ارتباط معنی¬داری وجود دارد. همچنین بین هزینه-های مالی و سود قبل از کسر مالیات و هزینه¬های مالی رابطه مثبت معنی¬داری وجود دارد.
گراهام و همکارانش (۲۰۰۵) در مصاحبه با ۴۰۰ مدیر شرکت¬های آمریکایی به این نتیجه رسیدند که ۸۰ درصد از آنها برای دستکاری سود، اقدامات واقعی را به اقدامات حسابداری ترجیح می¬دهند. مشابه نتایج پژوهش مزبور، کوهن (۲۰۰۸) اذعان می¬دارد که مدیریت سود مبتنی بر فعالیت¬های واقعی احتمالاً برای سهامداران پرهزینه¬تر از مدیریت سود مبتنی بر ارقام حسابداری تمام شود. وی معتقد است که مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی بطور مداوم از سال ۱۹۸۷ تا قبل از سال ۲۰۰۲ که قانون ساربینز آکسلی به تصویب رسید افزایش و مدیریت واقعی سود کاهش داشته است، اما بعد از این تاریخ، مدیریت واقعی سود به شکل چشمگیری افزایش نشان می¬دهد. چپمن(۲۰۱۱) در مطالعه خود به این نتیجه رسید که شرکت¬ها در سه ماه پایان سال، از طریق دستکاری فعالیت¬های واقعی نظیر کاهش قیمت به منظور تسریع موقتی فروش اقدام به برآورده ساختن اهداف سود می-کنند. همچنین، شرکت¬ها در موقعیت¬های رقابتی نسبت به انگیزه¬های مدیریت سود، عکس¬العمل بیشتری نشان می¬دهند. کوهن و زاروین (۲۰۱۰) با بررسی هر دو نوع مدیریت سود دریافتند که مدیران در زمان عرضه فصلی سهام، اغلب درگیر مدیریت سود واقعی هستند و کاهش عملکرد در زمان عرضه فصلی سهام بیشتر در نتیجه مدیریت سود از طریق فعالیت¬های واقعی است تا مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی، زیرا دستکاری فعالیت¬های واقعی پیامدهای اقتصادی واقعی به همراه دارد. گانی(۲۰۱۰) در پژوهش خود به این نتیجه رسید که شرکت¬ها اغلب درگیر مدیریت سود از طریق دستکاری فعالیت¬های واقعی هستند. نتایج بررسی نشان داد که کاهش هزینه¬های تحقیق و توسعه و تولید بیش از اندازه با سودی که در نتیجه دستکاری فعالیت¬های واقعی کسب شده، رابطه مثبت دارد. همچنین سودی که از طریق مدیریت سود واقعی ایجاد شده، ارتباط منفی با عملکرد آتی شرکت دارد. جی و کیم(۲۰۱۰) در پژوهشی به بررسی ارتباط بین هزینه انتشار اوراق قرضه و مدیریت سود واقعی پرداختند. نتایج بررسی نشان داد که هزینه استقراض ارتباط منفی با معیارهای مدیریت سود واقعی نظیر تولید بیش از اندازه و کاهش هزینه های اختیاری دارد.
یو (۲۰۰۸) در تحقیق خود به این نتیجه رسید که شرکت¬های با انگیزه قوی برای مدیریت سود، فعالیت¬های واقعی را بیش از سایر شرکت¬ها دستکاری می¬کنند. یافته¬های پژوهش وی نشان می¬دهد دستکاری فعالیت¬های واقعی ممکن است در بلندمدت به ارزش شرکت آسیب برساند. چن و همکاران(۲۰۰۸) در پژوهشی به بررسی میزان مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی و فعالیت¬های واقعی، قبل و بعد از قانون ساربنیزـ اکسلی (۲۰۰۳) پرداختند. آن¬ها دریافتند که از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۳ مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی افزایش داشته ولی بعد از تصویب قانون مذکور، روند کاهشی داشته است. در مقابل، مدیریت سود از طریق فعالیت¬های واقعی، بعد از تصویب قانون افزایش چشمگیری داشته است. ژو (۲۰۰۷) معتقد است استفاده از مدیریت واقعی سود برای رسیدن به پیش¬بینی¬های تحلیلگران از طریق مخارج اختیاری، تولید و فروش تاثیر منفی بر عملکرد آتی شرکت ندارد. رویچودری (۲۰۰۶) در پژوهشی با بررسی مدیریت سود از طریق دستکاری فعالیت-های واقعی دریافت که شرکت¬ها برای اجتناب از گزارش زیان و ارائه حاشیه سود بهتر، از فعالیت-هایی نظیر ارائه تخفیفات قیمتی به منظور افزایش فروش، تولید بیش از اندازه برای کاهش بهای تمام شده کالای فروش رفته و کاهش هزینه¬های اختیاری استفاده می¬کنند. در حالی که این فعالیت¬ها باعث افزیش ارزش شرکت در بلندمدت نمی¬شود. البته وجود سهامداران نهادی باعث استفاده کمتر از این گونه فعالیت¬ها می¬شود.

۳- ۱بیان مسأله تحقیق
سود (عایدات) بعنوان یکی از عناصر بنیادی ارزشیابی شرکت¬ها، اهمیت ویژه¬ای نزد سرمایه¬گذاران دارد. با این وجود، مدیران با انگیزه¬های مختلفی اقدام به دستکاری سود می¬کنند. تحقیقات گذشته حسابداری، دو روش اصلی مدیریت سود را صرف نظر از قضاوت در مورد صحیح یا غلط بودن این عمل، مورد بررسی و مطالعه قرار داده¬اند که عبارتند از: مدیریت سود مبتنی بر ارقام حسابداری (یا مبتنی بر اقلام تعهدی اختیاری) و مدیریت واقعی سود (مدیریت سود مبتنی بر فعالیت¬های واقعی). درحالت اول، مدیریت از طریق اقلام تعهدی اختیاری به چینش ارقام حسابداری مطابق میل خود می¬پردازد. در این روش، مدیر بوسیله تغییر در زمان¬بندی شناخت درآمدها و هزینه¬ها، اقدام به مدیریت سود می¬نماید. در مدیریت واقعی سود، مدیر درگیر انتخاب¬های حسابداری نمی¬باشد. در این حالت، مدیریت از طریق اعمال تغییر در ساختار و زمان¬بندی معاملات و فعالیت¬های شرکت (اعم از عملیاتی، سرمایه¬گذاری و تامین مالی)، یا بعبارت دیگر دستکاری فعالیت¬های واقعی، سود را مدیریت می¬کند. دستکاری در مخارج تحقیق و توسعه، تولید بیش از حد و اعطای تخفیفات قیمتی نمونه اقداماتی هستند که در مدیریت واقعی سود مورد استفاده است. این شکل از مدیریت سود پیامدهای نقدی به همراه خواهد داشت (ناظمی اردکانی، ۱۳۸۸). مدیریت واقعی سود هزینه¬های پنهان هنگفتی دارد. برای مثال، با حذف هرینه¬های تحقیق و توسعه و وجود بازارهای به شدت رقابتی، سودآوری سنوات آتی تهدید خواهد شد و مدیرانی که دارای اهداف بلندمدتی هستند، کمتر به این حربه تمسک می¬جویند. اما در مقابل، این روش مدیریت سود در تضاد با اصول پذیرفته شده حسابداری قرار نمی¬گیرد و لذا امکان بهره گیری از آن به مراتب بیشتر است. با توجه به پیامدهای جدی مدیریت واقعی سود، تبیین روابط بین متغیرهای حسابداری(همچنین متغیرهای بازار) و مدیریت واقعی سود از اهمیت ویژه¬ای برخوردار خواهد شد. از آنجا که مدیریت واقعی سود بعنوان یکی از اشکال مهم مدیریت سود کمتر مورد توجه پژوهش¬ها و پژوهشگران ایرانی و خارجی قرار گرفته است، لذا هنوز جنبه¬های مبهمی از رابطه بین این موضوع و سایر متغیرها وجود دارد که تا کنون به آن پاسخی داده نشده است.
یکی از سوالات بیپاسخ،رابطه دستکاریرویدادهای مالی واقعی (مدیریت واقعی سود) و سود تقسیمی شرکت‌هاست. در این تحقیق سعی می¬شود رابطه متغیرهای مزبور تبیین شده و میزان تاثیر آن اندازه¬گیری شود. این پژوهش، مشابه اکثر تحقیقات مدیریت سود، با شناسایی سطوح غیرعادی فعالیت تجاری با استفاده از مدل¬های انتظاری (مدل¬هایی که رقم مورد انتظار براییک پدیدهیا متغیر را برآورده می¬کنند) شروع می¬شود و میزان انحراف از مقدار مورد انتظار را بعنوان نماینده¬ای برای دستکاری مدیریت در نظر می¬گیرد. برای تعیین میزان دستکاری فعالیت¬های واقعی (مدیریت واقعی سود)، از چهار معیار شامل جریان¬های نقدی عملیاتی غیرعادی، هزینه تولید غیرعادی¬، هزینه اختیاری غیرعادی و تغییرات غیرعادی در موجودی کالا استفاده خواهد شد.
علی¬رغم تحقیقات مدیریت سود (منظور مدیریت سود تعهدی که از طریق ارقام حسابداری صورت می¬پذیرد) که به خوبی گسترش یافته است، به موضوع مدیریت واقعی سود کمتر پرداخته شده است. بنابراین انجام پژوهش¬های بیشتر در این حوزه به روشن شدن زوایای مبهم این پدیده کمک شایانی خواهد کرد. از طرفی تصور بسیاری از پژوهشگران بر این است که مدیریت واقعی سود نیز مشابه مدیریت سود تعهدی می¬باشد، این در حالی است که علیرغم تشابه اسمی، تفاوتهای بنیادی بین این دو پدیده وجود دارد. مدیریت واقعی سود از طریق دستکاریفعالیت¬های واقعی (اقدامات واقعی) صورت می¬پذیرد ولی مدیریت سود تعهدی تنها بوسیله بازی با ارقام و بر روی کاغذ انجام می¬شود. بنابراین انتظار می¬رود اقدامات واقعی اثرات بااهمیت¬تری را نیز به دنبال داشته باشد.
بنابراین، کمبود پژوهش¬های صورت……………………………………

 

– ۱-اهداف تحقیق
 هدف آرمانی : بسط مبانی نظری در ارتباط با موضوع تحقیق
 هدف کلی :رابطه دستکاری رویدادهای مالی واقعی (مدیریت واقعی سود) و سود تقسیمی
 هدف کاربردی : ارایه پیشنهاداتی براساس نتایج تحقیق به سرمایه¬گذاران و سازمان بورس جهت نظارت بهتر و موثرتر و حسابرسان مستقل

۷-۱-فرضیه های تحقیق
در راستای سوال پژوهش فرضیه ها به صورت زیر تدوین می شوند :
فرضیه ۱ : بین سود تقسیمی و جریانات نقدی عملیاتی غیر عادی رابطه وجود دارد.
فرضیه۲ : بین سود تقسیمی و هزینه تولید غیر غیرعادی رابطه وجود دارد .
فرضیه ۳ : بین سود تقسیمی و هزینه اختیاری غیرعادی رابطه وجود دارد .
فرضیه ۴ : بین سود تقسیمی و تغییرات غیرعادی در موجودی کالا رابطه وجود دارد.

۸-۱- حدود مطالعاتی
قلمرو تحقیق چهار چوبی را فراهم می نماید تا مطالعات و آزمون محقق در طی آن قلمرو خاص انجام پذیرد و دارای اعتبار بیشتر باشد .

۱-۸-۱- قلمرو مکانی تحقیق
این پژوهش کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (بازار سرمایه ایران) را مورد بررسی قرار می دهد .
۲-۸-۱- قلمرو زمانی تحقیق
دوره زمانی این پژوهش با توجه به در دسترس بودن اطلاعات مربوط به متغییرهای تحقیق و محدودیت های هزینه و زمان ، ۱۰ ساله و از ابتدای سال ۱۳۷۹ تا انتهای سال۱۳۸۸ می باشد.
۹-۱-تعریف واژه¬ها و اصطلاحات پژوهش
مدیریت سود : مدیریت سود هنگامی رخ می دهد که مدیران ازقضاوت¬های شخصی خود درگزارش گری مالی استفاده کنند وساختار معاملات را جهت تغییر گزارش گری مالی دستکاری نمایند. این هدف یا به قصد گمراه کردن برخی ازصاحبان سود درخصوص عملکرد اقتصادی شرکت،یا تأثیربرنتایج قراردادهایی است که انعقاد آنها منوط به دستیابی به سود شخصی است(هلی و والن،۱۹۹۹،۳۸۶).
سیاست تقسیم سود : به عنوان تصمیمات بلندمدت مدیریت در باره چگونگی استفاده جریان نقد تعریف می شود. به این صورت که چه مقداراز سود،در فعالیتهای تجاری سرمایه گذاری و چه مقدار به سهامداران پرداخت شود(فروغی و همکاران ، ١٣٨٨،۱۲)
جریانهای نقد عملیاتی :جریان های ورودی و خروجی ناشی از فعالیت های اصلی و مستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری و نیز آن دسته از جریان های نقدی است که ماهیتا‌ّ به طور مستقیم قابل ارتباط به جریان های نقدی صورت جریان وجه نقد نباشد.(بزرگ اصل ۱۳۸۹،۴۹).
هزینه های اختیاری :هزینه هایی هستند که دارای دو ویژگی زیر باشند: ا- ناشی از تصمیات دوره ای (معمولاّ به صورت سالانه )باشند. ۲- بین مقدار تولید و منابع به مصرف رسیده یک رابطه علت و معلولی که قابل اندازه گیری باشد وجود ندارد.نمونه هایی از هزینه های اختیاری عبارتند از :هزینه های تبلیغات،آموزش مدیران اجرایی،تحقیق و توسعه و هزینه های ستادی مانند روابط عمومی (هورن گرن،۱۹۹۵،۲۴۶)
اقلام تعهدی :زمان تحقق ووقوع درآمدها وهزینه¬های شرکت،اغلب متفاوت از زمان دریافتهاوپرداخت¬های نقدی آنها است،اقلام تعهدی درنتیجه این تفاوت ایجاد وگزارش می شوند (دیچو ،۲۰۰،۲۱۰۳).

 

 

 

 

فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق
 

۱-۲ مقدمه
صورت سود و زیان به سبب اطلاعات مفیدی که درباره میزان سود آوری واحدهای تجاری ارائه می دهد برای استفاده کنندگان از اطلاعات مالی حائز اهمیت است. به عبارت دیگر، این صورت مالی دارای محتوای اطلاعاتی بوده و موجب سهولت تجزیه و تحلیل های لازم برای اخذ تصمیمات سرمایه گذاری خواهد شد. از اینرو، هرگونه ارائه گمراه کننده درباره عملکرد مالی واحد اقتصادی، می تواند آثار زیانباری را برای سرمایه گذاران درپی داشته و آنها را در اخذ تصمیمات اقتصادی مناسب، با مشکل مواجه سازد. اهمیتی که سود حسابداری برای استفاده¬کنندگان از اطلاعات مالی دارد، باعث شده است که مدیریت واحد تجاری توجه خاصی به مبلغ و نحوه تهیه و ارائه آن قائل شود. بنابراین همواره این نگرانی و مشکل وجود دارد که سود به عنوان یکی از مهمترین شاخص های عملکرد مالی شرکت¬ها، توسط مدیران که در تضاد منافع بالقوه با سهامداران عادی قرار دارند، با اهداف خاصی، مدیریت شده باشد.این فصل، به ارائه مطالبی در خصوص مفهوم، تاریخچه، انگیزه¬ها ، طبقه بندی و ابزار های شناخته شده مدیریت سود،وسیاست ها و نظریه های تقسیم سودمی پردازد و با مروری بر پژوهش¬های (خارجی و داخلی) صورت گرفته در زمینه مدیریت سودو سیاست تقسیم سودپایان می یابد.

۲-۲- اهمیت اطلاعات مالی و اقدامات مدیران
سود برای استفاده کنندگان صورتهای مالی ، مدیران شرکت ها توجهی خاص به نحوه¬ی تهیه و گزارش رقم مذکور داشته و در مقابل رفتار و عکس العمل سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان در برابر سود گزارش شده، واکنش متقابلی از خود بروز داده اند. سرمایه گذاران تمایل به دریافت اطلاعات مربوط و قابل اتکا دارند تا از این اطلاعات در ارزیابی ارزش های مورد انتظار و ریسک های سرمایه گذاری بهره گیرند. به هر حال امکان ندارد که مدیران تمایل به افشا تمام اطلاعاتی که سرمایه گذاران خواستار آنها هستند داشته باشند. مدیران ترجیح می دهند تا بدهی های خاصی را از ترازنامه حذف نمایند زیرا با این کار می توانند سرمایه خود را به آسانی از طریق انعقاد قراردادهای ساده و بی قید و شرط با وام دهندگان افزایش دهند (اسکات ، ۲۰۰۳). همچنین مدیران ترجیح می دهند که رویه های حسابداری خود را افشا نکنند. برای اینکه در مواقع ضروری بتوانند با تغییر رویه های حسابداری، سود گزارش شده را دستکاری کنند. بعلاوه، مدیریت ممکن است از انتشار بیش از حد اطلاعات ترس داشته باشد چرا که ممکن است رقبای آنها، از آن اطلاعات بهره برداری کنند. این موارد از جمله اقداماتی است که ممکن است مدیران برای نشان دادن وضعیتی مطلوب از شرکت، انجام دهند. البته سرمایه گذاران از امکان انجام این کارها توسط مدیران آگاه هستند؛ لذا به هنگام اخذ تصمیمات سرمایه گذاری این نکات را مورد توجه قرار می دهند. مدیریت شرکت نیز به هنگام تهیه صورت های مالی، از امکان عکس العمل سرمایه گذاران آگاه است و از طرف دیگر مدیران تمایل ندارند که بیکار بنشینند و هر رویه حسابداری که توسط استاندارد گذاران پیشنهاد شده است را بپذیرند.
این فرض تئوری حسابداری اثباتی که مدیران رفتار عقلایی دارند و این رفتار عقلایی منجر به امکان فرصت طلبی مدیران می شود، مهر تائیدی بر این ادعاست. واضح است که منافع مدیریت در گرو انتخاب رویه های حسابداری است و نمی توان فرض کرد که ضرورتا پذیرش افشاء کامل یا دیگر رویه حسابداری، فقط و فقط به خاطر این……………………………….

 

 

-۲-مفهوم مدیریت سود
مدیریت سود در ادبیات حسابداری از موضوعات نسبتاً تازه و مورد توجه مدیران می باشد و از مباحثی است که در حوزه سود حسابداری مطرح می شود. این مبحث در حسابداری از حدود ابتدای قرن بیستم به بعد با تحقیقات مختلفی توسط صاحب نظران رشته حسابداری شکل گرفت. هر یک از این تحقیقات از ابعاد خاصی و با عبارت متفاوتی نظیر دستکاری سود، هموارسازی سود و در نهایت مدیریت سود به موضوع پرداخته اند . در ادبیات حسابداری تعاریف گوناگونی از مدیریت سود ارائه شده است که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره می گردد :
 به اعتقاد هلیووالن (۱۹۹۹)مدیریت سود هنگامی رخ می دهد که مدیران ازقضاوت¬های شخصی خود درگزارش گری مالی استفاده کنند وساختارمعاملات راجهت تغییرگزارش گری مالی دستکاری نمایند.این هدف یا به قصد گمراه کردن برخی ازصاحبان سود درخصوص عملکرد اقتصادی شرکت ،یا تأثیربرنتایج قراردادهایی است که انعقاد آنها منوط به دستیابی به سود شخصی است.
 زیمرمن و واتس (۱۹۹۰) معتقداند که مدیریت سود، یعنی اعمال آزادی عمل بر روی ارقام حسابداری با فرض وجود ………………………………………………..

 

-۲- سیاست‌های تقسیم سود
تصمیم‌گیری در مورد مصارف سود حاصله از عملیات شرکت یکی از تصمیمات عمده مدیران موسسه را تشکیل می‌دهد. موسسه باید در مورد این مساله که چه مقدار از عایدات شرکت را به عنوان سود تقسیمی بین سهامداران توزیع نمایند و چه مقدار از آن را در شرکت اندوخته نمایند؛ تصمیم‌گیری کند. به هر حال شرکت ممکن است حجم ریالی ثابتی از سود خود را بدون توجه به نوسانات درآمدی خود توزیع نماید و یا درصد ثابتی از سود را پرداخت کند و یا حتی مبالغی از سود انباشه شرکت در طی سال‌های گذشته را به عنوان سود سهام جاری بین سهامداران توزیع نماید. بعضی از شرکت‌ها نیز در این رابطه از الگوی خاصی پیروی نکرده و صرفاً در پرداخت سود سهام، شرایط مقطعی را که در آن قرار دارند، در نظر می‌گیرند.
به طور کلی سیاست‌های مختلفی که شرکت‌ها می‌توانند در تقسیم سود خود اتخاذ نمایند؛ عبارتند از (خادم موخر، ۱۳۸۰):

۱-۹-۲) سیاست تقسیم سود منظم
در این روش مدیریت در پرداخت سود از یک سیاست منسجم و منظم پیروی می‌کند. سعی می‌کند با وجود نوسان در سود طی سال‌های مختلف، نظم در پرداخت سود سهام حفظ گردد. شرکت‌های تابع چنین سیاستی برای استمرار نظم در پرداخت سود سهام، معمولاً در دوره‌هایی که درآمد شرکت بالاست و از نقدینگی خوبی برخوردار است، با اندوخته کردن مبالغی از درآمد، کسری وجوهی را که بر طبق سیاست پرداختی خود باید توزیع نماید، جبران می‌کنند.
داشتن چنین سیاستی می‌تواند به دلایلی مهم باشد؛
اولاً، چنین سیاستی باعث افزایش وفاداری سرمایه‌گذاران به شرکت می‌شود، به طوری که سرمایه‌گذاران به سهام شرکت به عنوان یک وسیله سفته‌بازی نگاه نمی‌کنند، بلکه به صورت ابزاری برای سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌نگرند.
ثانیاً، پرداخت منظم سود باعث افزایش اعتماد بازار نسبت به شرکت و مدیریت آن می‌گردد، به طوری‌که امکان تأمین مالی از طریق بازار و از طریق فروش سهام جدید یا اوراق قرضه را تسهیل میسر می‌نماید.
ثالثاً، باعث گسترش مالکیت می‌گردد و بدین‌وسیله احتمال از دست دادن کنترل شرکت را تا حدود زیادی منتفی می‌سازد.
رابعاً، این چنین سیاستی به نفع خرده سرمایه‌گذاران می‌باشد؛ زیرا سهم متناسبی از کنترل شرکت را برای آنان حفظ می‌نماید.
همان‌طور که مشاهده می‌شود یکی از عوامل مهم در اتخاذ چنین سیاستی و استمرار آن، امکان پیش‌بینی درآمدها می‌باشد. این مسئله به خصوص در رابطه با شرکت‌های جوان بیشتر با مشکل روبروست، پیش‌بینی درآمدها در شرکت‌های جدید التاسیس با حدس و گمان و عدم قطعیت همراه خواهد بود، ولی در مورد شرکت‌های قدیمی بر اساس تجربیات گذشته و ثبات بیشتر در عوامل ایجاد کننده درآمد، پیش‌بینی‌های مطمئن‌تری می‌توان انجام داد. در اتخاذ سیاست تقسیم سود منظم، مدیریت باید وضعیت درآمدی شرکت متبوع خود را که می‌تواند به یکی از دو صورت زیر باشد، شناسایی نماید:
۱٫ دارای درآمدهای یکنواخت و با نوسانات کم.
۲٫ دارای درآمدهایی که به صورت ناگهانی و پیش‌بینی نشده نوسان دارد. شرکت‌هایی که فعالیتشان در جهت تولید و عرضه کالاهای مصرفی است که توسط مصرف کننده نهایی استفاده می‌شود؛ توانایی درآمدی آنها با ثبات‌تر از شرکت‌هایی است که کالاهای واسطه برای تولیدکنندگان دیگر تولید می‌نمایند. قیمت کالاها و بهای تمام شده آنها می‌تواند درآمدهای آن را تحت تاثیر قرار دهد. هر قدر هزینه‌های تولید پایین‌تر باشد، درآمدها با ثبات‌ترند و بالعکس، هر چه هزینه‌های تولیدی بالاتر باشند، درآمدها از نوسانات بیشتری برخوردار خواهند بود. بنابراین چنانچه بهای تمام شده تولیدات پایین باشد و خریدار آن مصرف کننده نهایی باشد، درآمدهای شرکت منظم‌تر و با ثبات‌تر خواهد بود. اما هر قدر درآمدهای شرکت از محل تولیدات پر هزینه بدست آید و مشتریان آن را به عنوان کالای واسطه‌ای خریداری نمایند، درآمدها از قاعده و نظم کمتری برخوردار بوده و کمتر می‌توان با تکیه بر این درآمدها، سیاست پرداختی منظمی را اتخاذ نمود.
شرکت ها در پیروی از سیاست تقسیم سود منظم از روش‌های متفاوتی استفاده می‌کنند که مهمترین آنها عبارتند از:
الف) روش درصد ثابتی از درآمد هر سهم
در این روش موسسه درصد ثابتی از درآمد خالص خود را به عنوان سود سهام می‌پردازد. یک درصد سود سهام پرداختی ثابت دلالت بر این دارد که درصد عایدات پرداخت شده در هر سال ثابت می%E