فروشگاه

توضیحات

بررسی ساختار مثنوی (رایگان)

برخورد شارحان و مثنوی‌پژوهان با مثنوی یادآور داستان مشهور «اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل» در مثنوی است. آنها بی توجه به پیکره‌بندی مثنوی ، یا به شرح هر بیت به طور جداگانه همچون همه‌ی شروح سنتی پرداخته و یا هر داستان را جدا و بی توجه به تقدم و تاخر آنها و پیوندشان به یکدیگر تفسیر‌کرده‌اند. با دست سودن در تاریکی ، آن یکی ناودانش خوانده و آن دیگری باد‌بزن و هر کسی از ظن خود یارش شده ؛ حال آن که فیل مثنوی موجودی زنده با گوش و خرطوم و پا و غیره است که هر عضو آن در جای خود و در پیوند با دیگر اعضا معنی حقیقی خود را بازمی‌یابد.

در این مقاله با بررسی داستانهای دفتر اول مثنوی به روشی ساختار‌شناختی در پی اثبات آنیم که مثنوی به رغم صورت ناهمگون و متکثرش ، همچون ملقمه‌ای از قصه‌ها و حکمتها و رمز‌ها و سوزها، داستانی یگانه است که از آغاز تا انجام با منطقی دقیق حرکت‌می‌کند و تکامل می‌یابد. هر داستان و هر کنشی باعث گسترش داستان و کنش پیش از خود می‌شود و این زنجیره چنان حساب شده کنار هم قرار گرفته است که به عنوان مثال نمی‌توان جای دو داستان را با هم عوض کرد یا نمی‌توان با این کتاب تفألی و کشکولی برخورد کرد بلکه برای دریافت آن ، باید آن را از ابتدا خواند و این با همان بیت مشهور آغازمی‌شود که شارحان تنها مربوط به داستان آغازین مثنوی یعنی عاشق شدن پادشاه بر کنیزکش دانسته‌اند حال آن که این آغاز داستان بلند و یگانه ای است که از فضاها و شخصیتها و گفتگوهای گوناگون می گذرد اما همه‌ی این حلقه‌های به ظاهر پراکنده ، یک پیوستگی و وحدتی دارند و آن این است که قصه‌ی ما و نقد حال ماست:

بشنوید ای دوستان این داستان

خود حقیقت نقد حال ماست آن

(دفتر اول ، بیت ۳۵)

 

برخورد شارحان و مثنوی‌پژوهان با مثنوی یادآور داستان مشهور «اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل» در مثنوی است. آنها بی توجه به پیکره‌بندی مثنوی ، یا به شرح هر بیت به طور جداگانه همچون همه‌ی شروح سنتی پرداخته و یا هر داستان را جدا و بی توجه به تقدم و تاخر آنها و پیوندشان به یکدیگر تفسیر‌کرده‌اند. با دست سودن در تاریکی ، آن یکی ناودانش خوانده و آن دیگری باد‌بزن و هر کسی از ظن خود یارش شده ؛ حال آن که فیل مثنوی موجودی زنده با گوش و خرطوم و پا و غیره است که هر عضو آن در جای خود و در پیوند با دیگر اعضا معنی حقیقی خود را بازمی‌یابد.

در این مقاله با بررسی داستانهای دفتر اول مثنوی به روشی ساختار‌شناختی در پی اثبات آنیم که مثنوی به رغم صورت ناهمگون و متکثرش ، همچون ملقمه‌ای از قصه‌ها و حکمتها و رمز‌ها و سوزها، داستانی یگانه است که از آغاز تا انجام با منطقی دقیق حرکت‌می‌کند و تکامل می‌یابد. هر داستان و هر کنشی باعث گسترش داستان و کنش پیش از خود می‌شود و این زنجیره چنان حساب شده کنار هم قرار گرفته است که به عنوان مثال نمی‌توان جای دو داستان را با هم عوض کرد یا نمی‌توان با این کتاب تفألی و کشکولی برخورد کرد بلکه برای دریافت آن ، باید آن را از ابتدا خواند و این با همان بیت مشهور آغازمی‌شود که شارحان تنها مربوط به داستان آغازین مثنوی یعنی عاشق شدن پادشاه بر کنیزکش دانسته‌اند حال آن که این آغاز داستان بلند و یگانه ای است که از فضاها و شخصیتها و گفتگوهای گوناگون می گذرد اما همه‌ی این حلقه‌های به ظاهر پراکنده ، یک پیوستگی و وحدتی دارند و آن این است که قصه‌ی ما و نقد حال ماست:

بشنوید ای دوستان این داستان

خود حقیقت نقد حال ماست آن

(دفتر اول ، بیت ۳۵)

 

[attachment=71]

 

نقد وبررسی

نقد بررسی یافت نشد...

اولین نفر باشید که نقد و بررسی ارسال میکنید... “بررسی ساختار مثنوی (رایگان)”

بررسی ساختار مثنوی (رایگان)

0 نقد و بررسی
وضعیت کالا : موجود است.
شناسه محصول : 425

قیمت : تماس بگیرید.