فروشگاه

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

0 نقد و بررسی
وضعیت کالا : موجود است.
شناسه محصول : 2590

قیمت : تومان10,000

توضیحات

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

پایان نامه الهیات علوم قرآن و حدیث

اسلام به عنوان دینی جامع و کامل، در روابط انسان با همنوعانش مقرراتی را وضع کرده است که از جمله ی این مقررات، حقوق و تکالیفی است که

اعضای یک خانواده به ویژه زن و شوهر بر عهده دارند. از میان اعضای خانواده ، زن از جایگاه ویژه ای برخوردار است و لذا برخی از آیات قرآن کریم و بخش

وسیعی از روایات اسلامی به حقوق و تکالیف زن به عنوان فرزند، همسر یا مادر اختصاص پیدا کرده است. نظام جمهوری اسلامی ایران به تأسی از قرآن

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

و روایات احیای حقوق مادی و معنوی زن را مورد توجه خود قرار داد. اختصاص اصولی از قانون اساسی به زن و حقوق او مؤید این مطلب است از جمله

حقوق زن ، حقوق مالی اوست که متأسفانه آن چنان که باید و شاید و در خور شأن آنان ، مورد توجه قرار نگرفته است در این مقاله برآنیم ضمن بررسی

مسأله حقوق زن اعم از مالی و غیر مالی، حقوق مالی او را که شامل ارث، نفقه ، مهریّه ، مالکیّت و …است مورد بررسی قرار دهیم تا ضمن تبیین

موضوع، دیدگاه قرآن ، روایات و فقه اسلامی پیرامون مسأله روشن گردد.

کلید واژگان: قرآن – روایات – زن – حقوق مالی – فقه اسلامی.

۱۹۳صفحه فایل ورد (Word) فونت ۱۴ منابع و پاورقی های کامل دارد  

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید 

 

فهرست مطالب

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

عنوان صفحه

فصل اوّل : کلیّات
بخش اوّل: کلیّات تحقیق

۱-۱-۱٫مقدّمه ۳

۱-۱-۲٫بیان مسأله ۵

۱-۱-۳٫پیشینه ی تحقیق ۵

۱-۱-۴٫ضرورت انجام تحقیق ۵

۱-۱-۵٫سؤالات تحقیق ۶

 

۱-۱-۶٫فرضیّه ها ۷

۱-۱-۷٫اهداف ۷
۱-۱-۸٫مشکلات تحقیق ۷
بخش دوّم : تعاریف و اقسام آن

 

۱-۲-۱٫ مفهوم شناسی ۹

۱-۲-۱-۱٫حقّ در لغت ۹

۱-۲-۱-۲٫حقّ در اصطلاح ۱۰

۱-۲-۱-۳٫تعریف حقوق ۱۰

۱-۲-۲٫اقسام حقوق ۱۱

۱-۲-۲-۱٫حقوق مالی ۱۱

۱-۲-۲-۲٫حقوق غیر مالی ۱۲

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

فصل دوّم :حقوق زن در گذرگاه تاریخ

 

مقدمه ۱۴

۲-۱٫زن در تمدّن ها و شریعت های قبل از اسلام ۱۴
۲-۱-۱٫روم قدیم ۱۴
۲-۱-۲٫یونان ۱۵

۲-۱-۳٫هند ۱۷

 

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 

 

۲-۱-۴٫مصر ۱۹

۲-۱-۵٫ ایران باستان ۲۰

۲-۱-۶٫ عرب جاهلیّت ۲۲

نتیجه ۲۴

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

فصل سوّم :جایگاه زن در ادیان آسمانی

– مقدمه ۲۷

 

۳-۱٫زن در آیین یهود ۲۷
۳-۲٫زن در آیین مسیح ۲۹

۳-۳٫زن در شریعت اسلام ۳۰

۳-۳-۱٫اصول و مبانی نظام حقوقی اسلام ۳۲

۳-۳-۱-۱٫منابع نظام حقوقی اسلام ۳۳

۳-۳-۲٫دیدگاه اسلام در تساوی یا تشابه ۳۳

۳-۳-۳٫تفاوت زن و مرد از دیدگاه اسلام ۳۴

۳-۴٫دیدگاه های بشری در باره ی ریشه ی نابرابری ۳۶
۳-۴-۱٫زیستی – ژنتیکی ۳۶

۳-۴-۲٫کارکرد گرایانه ۳۸

 

۳-۴-۳٫مناسبت های اقتصادی ۳۹

۳-۴-۴٫ مناسبت های فرهنگی ۴۰

۳-۴-۵-رمز تفاوت های زن و مرد ۴۲

نتیجه ۴۷

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

فصل چهارم : اصول حاکم بر حقوق

مالی زن

۴-۱٫- اصل استقلال مالی و اهلیّت تملۀک زن ۵۰

 

فهرست مطالب

عنوان صفحه

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

۴-۲٫حقوق مالی ۵۶

۴-۲-۱٫مهریّه ۵۶

۴-۲-۲٫نفقه ۷۳

۴-۲-۳٫ارث ۹۲

۴-۲-۴٫دیه ۱۱۵

۴-۲-۵٫مالکیّت ۱۲۴

 

فصل پنجم: حقوق غیر مالی زن

۵-۱٫حقوق غیر مالی زن ۱۲۸

 

۵-۱-۱٫ازدواج ۱۲۸

۵-۱-۲٫جهیزیه ۱۳۲

۵-۱-۳٫قصاص ۱۳۶

۵-۱-۴٫طلاق ۱۵۳

۵-۱-۵٫مصادیق حقوقی غیر مالی ۱۶۵

نتیجه گیری ۱۷۹

 

پیشنهاد ۱۸۱

فهرست منابع..۱۸۲

 

 

فصل اوّل : کلیّات

بخش اوّل: کلیّات تحقیق

۱-۱-۱٫مقدّمه

۱-۱-۲٫بیان مسأله

۱-۱-۳٫پیشینه ی تحقیق

 

۱-۱-۴٫ضرورت انجام تحقیق

۱-۱-۵٫سؤالات تحقیق

۱-۱-۶٫فرضیّه ها

۱-۱-۷٫اهداف
۱-۱-۸٫مشکلات تحقیق

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

۱-۱-۱٫مقدمه
خداوند تبارک و تعالی در کتاب خویش از میان همه ی مخلوقات تنها به انسان لقب خلیفه الله داد و فرمود

«و اذ قال ربک للملائکته انی جاعل فی الارض خلیفه …» و بیادآر آن گاه که پروردگار به فرشتگان فرمود: «من در زمین خلیفه ای (از بشر) خواهم گماشت…»(بقره/۳۰)

خداوند انسان را خلیفه ی خود ، مسجود ملائکه و امانت دار الهی می شناسد و قرآن را برای هدایت او فرو فرستاده و به هیچ روی فرقی بین زن و مرد در این جهان قایل نبوده و در تکلیف و انجام عمل صالح و پاداش آن تفاوتی بین زن و مرد نمی شناسد

«أَنّی لَآ اُضیعُ عَملَ عامِل مِنّکُم مِن ذکَرٍ أَو أُنثَی»(آل عمران/۱۹۵).
همین خلیفه ی خدا یعنی انسان از دو صنف زن و مرد تشکیل شده و هر دو از گوهر واحدی آفریده شده اند در جوهر و ماهیت یکسان و یگانه اند، امّا

تفاوتی بین آن دو وجود دارد که امری واضح و بدیهی است. این تفاوت از مقتضیات جسمی و سرشت روانی آنان ناشی می شود و تفاوت آن دو هیچ

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

خدشه ای بر خلیفه الله بودن آن ها وارد نمی کند به عبارتی، تفاوت های موجود بین آن ها به معنای نقص یکی و کمال دیگری نیست؛ بلکه به معنای

رعایت « تناسب» است.
یعنی قانون خلقت، خواسته است با این تفاوت ها ، تناسب بیشتری میان زن و مرد که برای زندگی مشترک آفریده شده اند به وجود آورد تا هر کسی در

مدار و جایگاه خویش راه کمال را طی کند.

قرآن کریم از زنان بزرگی که در ساختن تاریخ ایفای نقش کرده اند به نیکی یاد کرده است. همسران آدم و ابراهیم و مادران موسی و عیسی نمونه هایی از زنان مورد تکریم و تجلیل در قرآن هستند. چنین نیست که تنها زن برای مرد آفریده شده باشد.

قرآن کریم به صراحت می فرماید: همه ی موجودات برای

انسان آفریده شده اند و انسان ، اعم از زن و مرد است و هرگز نفرمود که زن برای مرد آفریده شده است. تعبیر قرآن این است: «هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُم وَ أَنتُم

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

لِبَاسٌ لَّهُنَّ».(بقره/۱۸۷)

 

 

 

 

 

 

کوتاه سخن این که ، زن و مرد ، در انسانیت ، شخصیت انسانی و معیارهای فضیلت مساوی اند و از حقوق برابر نیز برخوردار هستند. امّا تساوی انسانیت و برابری حقوق به هیچ وجه به معنای تشابه کامل حقوق و وظایف نیست ، بلکه مرد، حقوقی متناسب با خویش و زن نیز حقوقی سازگار با خود دارد و تنها از این رهگذر است که وحدت و صمیمیت واقعی میان زن و مرد برقرار می شود و زن و مرد دارای سعادتی مساوی می گردند. اگر زن دارای

جسم ، جان ، خلق و خوی مردانه بود؛ ممکن نبود که بتواند مرد را به خدمت خود درآورد و اگر مرد همان صفات جسمی و روانی زن را داشت محال بود زن

او را قهرمان زندگی خود
حساب کند . تردیدی نیست که تفاوت هایی در ساختار طبیعی خلقت زن و مرد وجود دارد و همین تفاوت ، خود بالضروره موجب متفاوت بودن وظایف

طبیعی و تکالیف و مزایای اجتماعی می گردد در این پژوهش تلاش شده است تا حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات مورد بررسی قرار گیرد،

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

به همین

منظور این تحقیق متشکل در ۵ فصل که فصل اوّل شامل کلّیات که بخش اوّل آن مربوط به تعاریف و اقسام آن فصل دوّم شامل حقوق زن در گذرگاه تاریخ و

فصل سوّم شامل جایگاه زن در ادیان آسمانی و فصل چهارم شامل اصول حاکم بر حقوق مالی زن و فصل پنجم شامل حقوق غیر مالی زن می باشد. ودر

خاتمه نتیجه گیری لازم از مباحث انجام شده است.

 

حضرت حقّ به اعتبار «از تو حرکت از من برکت»، توفیقی داد تا این مجموعه تدوین گردد . امروز نتیجه ی کار خویش را تقدیم می دارم تا چه قبول افتد.

بدون شک این اثر نیز عاری از عیب و نقص نیست، امّا بزرگان گفته اند: اگر بشر می خواست کاری را بدون عیب و نقص انجام دهد تاکنون هیچ عملی صورت نگرفته وهیچ موقعیّتی نصیب او نشده بود . امید است انتقادات و پیشنهادات پر ارزش استادان محترم و دوستان ، الهام بخش پژوهش ها و

مطالعات آینده و رفع نواقص موجود قرار گیرد.

 

در خاتمه از اندیشمندان و اساتید بزرگوار صاحب نظر در حقوق مالی زن استدعا دارد که از رهنمودهای فاضلانه ی خود جهت پربار نمودن این (پایان نامه)

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

نویسنده را بهره مند سازند؛ امید است تا این اثر در آشنایی با حقوق مالی زن مؤثر، و مورد قبول درگاه احدیت و جامعه ی حقوقدانان قرارگیرد. در پایان

همه ی عزیزان را به ژرف نگری و مطالعه ی عمیق حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات دعوت و از نقد عالمانه ی اثر حاضر کمال تشکر و امتنان را دارم.

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

۱-۱-۲٫بیان مسأله
به طور یقین زن در زندگی زناشویی خود دارای حقوقی است که از جمله ی آن، حقوق مالی می باشد تبیین این مسأله با توجه به اهمّیّت آن می تواند نقش بسیار مهمّی در بهبود زندگی

و روابط فیمابین زن و مرد داشته باشد ضمن این که شناخت آن ها خود درک صحیح از فرامین ارزشمند قرآن و روایات خواهد بود. لذا در این تحقیق بنا

داریم به تبیین حقوق مالی زن از دیدگاه قرآن و روایات بپردازیم تا زنان جامعه ی ما با حقوق مالی خود آشنا گشته و در سایه ی این آشنایی بتوانند دارای

زندگی بهتری باشند.

۱-۱-۳٫پیشینه ی تحقیق

در ارتباط با این موضوع به صورت گسترده تحقیقاتی شده است امّا قالب تحقیقات در ارتباط با حقوق و تکالیف زوجین بوده است ولی در خصوص موضوع

مورد نظر تألیف یا تحقیق مستقل کم تر ارائه شده است.

۱-۱-۴٫ضرورت انجام تحقیق

 

موضوع حقوق انسانی زنان و جنسیّت در اسلام، از آن رو اهمیّت دارد که جامعه ی امروز در این مورد تا حدودی گرفتار کج فهمی شده است؛ گروهی

 

کاملاً قایل به تفاوت ماهوی زن و مرد هستند و هرگونه تلاش در جهت تصحیح این نگرش را انحراف از حقیقت اسلام می پندارند و گروه دیگر نیز قایل به

 

عدم همخوانی در عبارت حقوق انسانی و اسلام به ویژه در مورد زنان می باشد. این گروه نیز معتقدند امکان آشتی وجود ندارد و اسلام استعداد مساوات

 

و برابری انسان ها به دور از جنسیّت و نزدیکی به حقوق بشر را ندارد و آن چه در اسلام آمده، مربوط به اعصار گذشته است و امکان باز خوانی آن با

شرایط جدید وجود ندارد. نتیجه ی این جدایی در جوامع مسلمان منجر به ایجاد تضادّی در هویّت، به ویژه در بین زنان شده است. آنان از سویی

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

علاقه مند به حفظ هویّت دینی و ملّی خود بوده و از سویی دیگر در تلاش، جهت کسب حقوق انسانی خویش و بهره مندی از مظاهر دنیای مدرن می باشند؛ و در

 

 

 

 

 

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

حالتی که قهر ماهوی بین این دو وی

ژگی القا شود این زنان (و حتّی جوامع آنان) گرفتار پارادوکسی در معنی و هویّت می شوند که در برخی موارد منجر به افراط و تفریط در این موضوع و

حتّی بحران های اجتماعی می گردد؛ از این رو چنین مطالعه ای ضروری است تا روشن شود که آیا وجود چنین تعارضی قطعی است یا اصرار بر این

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

تعارض، برخاسته از تلقّی خاصّ از دین و حقوق بشر می باشد و آیا می توان بین دو مفهوم اشاره شده وفاق و آشتی برقرار نمود که در این صورت جوامع

مسلمانان از این سردرگمی ها رها شده و ناچار به انتخاب بین دو مقوله ی حقوق انسانی زنان و اسلام نباشند. در این جا لازم است تأکید گردد،

کسانی قادر به ایجاد تغییر و تحوّل در جوامع خویش

می باشند که با اندیشه های مردم خود آشنا بوده، اقتضائات زمان را بشناسند و حتّی الامکان ارتباط منطقی و عقلایی بین این دو ایجاد نمایند

۱-۱-۵٫سوالات تحقیق

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

سوال اصلی

۱-حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات کدامند؟

سوالات فرعی

۲-آیا به همه ی حقوق مالی زن در قرآن و روایات اشاره شده است؟

۳-آیا حقوق مالی زن در مقایسه با حقوق مرد متفاوت است؟

۴-آیا حقوق مالی زن متناسب با شأنیّت او می باشد یا خیر؟

 

۱-۱-۶٫فرضیه ها

۱-به نظر می رسد در قرآن و روایات ، آیات و احادیث زیادی در ارتباط با حقوق مالی زن وجود دارد.

۲-به نظر می رسد بین حقوق مالی زن و مرد تفاوت وجود دارد.

۳-به نظر می رسد آشنایی زنان با حقوق مالی زن متناسب با شأنیت او نیست.
۱-۱-۷٫اهداف تحقیق

۱-شناخت دیدگاه قرآن و حدیث در ارتباط با حقوق مالی زن

 

۲-شناخت صحیح و همه جانبه حقوق مالی زن و ابعاد آن که منجر به استحکام و دوام زندگی خانوادگی

می گردد.

۳-رفع اشکالات و ابهامات موجود در رابطه با حقوق مالی زن و مرد.
۱-۱-۸٫مشکلات تحقیق

عدم دسترسی به منابع مرجع در خصوص موضوع پایان نامه در استان مازندران ؛ که خود به خود مشکل رفت و آمد به استان های دیگر از جمله تهران را به وجود می آورد.

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

بخش دوّم : تعاریف و اقسام آن

 

 

۱-۲-۱٫ مفهوم شناسی

۱-۲-۱-۱٫حقّ در لغت

۱-۲-۱-۲٫حقّ در اصطلاح

 

۱-۲-۱-۳٫تعریف حقوق

۱-۲-۲٫اقسام حقوق

۱-۲-۲-۱٫حقوق مالی

 

۱-۲-۲-۲٫حقوق غیر مالی

 

۱-۲-۱٫ مفهوم شناسی

۱-۲-۱-۱٫حقّ در لغت

حقّ در لغت از ریشه ی (ح- ق- ق) است. اصل حقّ مطابقت، یکسانی، هماهنگی و درستی است، مثل مطابقت پایه ی درب در حالی که در پاشنه ی

خود با استواری و درستی می چرخد و می گردد.

راغب اصفهانی، یکی از وجوه حقّ را این گونه بیان می کند: حقّ یعنی هر کار و سخنی که بر حسب

واقع آن طور که واجب است و به اندازه ای که واجب است و در زمانی که واجب است انجام می شود، چنان که

می گوییم، کار تو حقّ است و سخن …………………………

…………………….

 

 

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

-۲-۱-۲٫حقّ در اصطلاح

 

الف) در اصطلاح فقه: «حقّ» در فقه

به دو معنی به کار می رود: یکی «حقّ» در مقابل «حکم» به این معنی که در قانون اموری پیش بینی شده که شخص می تواند به قصد خود برخی از آن

ها را تغییر دهد این امور قابل تغییر را «حقّ» می گویند. دوّم «حقّ» به معنی نوعی از مال است در مقابل عین، دین، منفعت و انتفاع.

ب) در اصطلاح حقوق: «حقّ» توانایی و قدرتی است که حقوق هر کشور به اشخاصّ می دهد تا از مالی به طور مستقیم استفاده کنند و یا انتقال مال و

 

انجام دادن کاری را از دیگران بخواهند.
۱-۲-۱-۳٫ تعریف حقوق

 

حقوق در معانی مختلفی به کار می رود:

الف- جمع حقّ به معنای حقّ جزئی و حقّ کلّی است؛ حقّ جزئی به هر حقّی که شخص معیّن در موضوع معیّن داشته باشد،

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

مانند حقّ مالکیّت بر مال

معیّن اطلاق می شود و حقّ کلّی حقّی را گویند که به حسب اعتبار قانون گذار و صرف نظر از موارد خاصّ خارجی مقرّر شده است. مانند حقّ رأی دادن.

ب- گاهی مقصود از حقوق، «علم حقوق» است؛ یعنی دانشی که به تحلیل قواعد حقوقی و سیر تحوّل و زندگی آن می پردازد؛ مانند حقوق مدنی،

حقوق اساسی، حقوق کیفری، دانشکده ی حقوق و… .

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

ج- برای تنظیم روابط مردم و حفظ نظ

م در اجتماع، حکومت برای هر کس اختیاراتی در برابر دیگران

 

می شناسد و توان خاصّی به او می بخشد. این امتیاز و توانایی را «حقّ» می نامند که جمع آن «حقوق» است. به این قسم از حقوق، «حقوق فردی»

هم گفته می شود؛ مانند حقّ حیات ، حقّ مالکیّت ، حقّ

 

آزادی شغل و … بخشی از این حقوق گاهی با عنوان «حقوق بشر» مورد حمایت قرار می گیرد.

د- واژه ی «حقوق» در معانی دیگری نیز به کار می رود؛ مانند استعمال آن در ترکیب های زیر: «حقوق کارمندان» دستمزد کارکنان، «حقوق دیوانی» پولی

که دولت بابت ثبت اسناد رسمی از دو طرف معامله می گیرد) و…

۱-۲-۲٫ اقسام حقوق

مقصود ما از حقوق ، در این جا حقوق فردی است. این حقوق را به سه گروه اصلی تقسیم کرده اند:

الف) حقوق سیاسی ب) حقوق عمومی ج) حقوق خصوصی . در این قسمت به بیان یکی از تقسیمات حقوق خصوصی که مربوط به بحث ما می شود، می پردازیم.

حقوق به اعتباری به «حقوق مالی» و «حقوق غیر مالی» تقسیم می شود:

 

۱-۲-۲-۱٫حقوق مالی

منظور از حقوق مالی آن است که اجرای آن به طور مستقیم برای دارنده ایجاد منفعتی نماید که قابل تقویم به پول باشد، مانند حقّ مالکیّت نسبت به

خانه که به طور مستقیم برای دارنده ی آن ارزش پولی دارد و یا حقّ طلب که پس از ادای پول می باشد

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

و یا چیزی است که به پول تقویم می گردد، به

طور مثال کسی که متعهّد است پنج تن آهن ساختمانی به دیگری بدهد، آهن های مزبور پس از تسلیم، قابل تقویم به پول می باشد. حقّ مالی قابل

 

اسقاط و انتقال به غیر است، به طور مثال مالک می تواند حقّ مالکیّت خود را به سببی از اسباب به غیر واگذار نماید و یا از آن اعراض کند و هم چنین

 

است طلب از دیگری که بستانکار می تواند به غیر واگذار نماید و یا مدیون را از آن ابرا کند.

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

 

۱-۲-۲-۲٫حقوق غیر مالی

 

منظور از حقوق غیر مالی آن است که اجرای آن ، منفعتی که به طور مستقیم قابل تقویم به پول باشد، ایجاد ننماید ، مانند حقّ زوجیّت و امثال آن.

بعضی از حقوق غیر مالی هستند که غیر مستقیم ممکن است ایجاد حقّی نمایند که قابل تقویم به پول باشد، ولی این امر آن را حقّ مالی نمی گرداند،

مانند زوجیّت که ایجاد حقّ نفقه برای زوجه ، توارث برای زوجین می نماید که آن قابل تقویم به پول است. حقوق غیر مالی قابل واگذاری به غیر نمی

باشد و بعضی از آنان به سبب مخصوصی قابل زوال است: مانند زوجیّت که به وسیله فسخ نکاح و طلاق منحلّ می گردد و بعضی دیگر دائمی و غیر قابل

 

زوال است، مانند بنوّت که به هیچ وجه پدر و مادر نمی توانند نسبت مزبور را از خود سلب نمایند. هم چنان که بعضی از حقوق غیر مالی قابل اسقاط و

بعضی غیر قابل اسقاط هستند.

«حق غیر مالی امتیازی است که هدف آن رفع نیازمندیهای عاطفی و اخلاقی انسان است. موضوع این حق روابط غیر مالی اشخاص است

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

و ارزش داد و ستد ندارد و به طور مستقیم قابل ارزیابی به پول و مبادله با آن نیست مانند حق زوجیت ، حق ابوت و بنوت ، حق ولایت و امثال این ها.»

تعریف دیگر می گوید:«حقوق غیر مالی حقوقی می باشند که قابل ارزیابی به پول و مبادله با آن نیست مانند حق زوجیت ، حق تولیت و وصایت و نظارت

بر وقف و همه ی حقوق خانوادگی.»

تعریف اخیر در بیان یکی از مصادیق حقوق غیر مالی قابل نقد است : زیرا«همه ی حقوق خانوادگی» از جمله،نفقه را نیز شامل می شود؛

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

در حالی که

نفقه به عنوان یکی از حقوق خانوادگی، حقی است که ، مستقیماً منفعت مالی برای زوجه و تعهد مالی برای زوج ایجاد می کند.

حقوق غیر مالی با این که قابل تقویم و ارزش گذاری مالی نیستند امّا در آثار وضعیت یکسانی ندارند.

 

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

فصل دوّم

 

 

 

 

حقوق زن در گذرگاه تاریخ

مقدمه

۲-۱٫زن در تمدّن ها و شریعت های قبل از اسلام

۲-۱-۱٫روم قدیم

۲-۱-۲٫یونان

۲-۱-۳٫هند

۲-۱-۴٫مصر

۲-۱-۵٫ ایران باستان

۲-۱-۶٫ عرب جاهلیّت

نتیجه

 

مقدمه

 

زن کیست؟ موجودی مختار و دارای هوش و آگاهی ، موجودی که خداوند متعال او را آفرید تا نیمی از بار رسالت انسانیّت را به دوش گیرد. پس اگر او خواهان انجام رسالت خود و در پی سعادت است باید از قوانینی که اسلام برای او در نظر گرفته، مطّلع باشد تا در عمل دچار افراط و تفریط نگردد و حدّ

اعتدال را

رعایت کند. یعنی نه هم چون غربیان به بهانه ی آزادی و حضور اجتماعی و دفاع از حقوق زن به ابتذال کشیده شود و نه مانند متحجّران ، به بهانه ی

عصمت و عفاف زن، از کمالات و پیشرفت های اجتماعی دورماند.

بررسی متون دینی میانه روی را به ما می آموزد، از همین رو نه ابتذال غربی درست است و نه تحجّر و کناره گیری کردن.

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

ابتدا باید دید چه زمانی اسلام

از حقوق زن دفاع کرده است، برای این کار باید نظری گذرا به دوران قبل از بعثت بیافکنیم وآرا و افکار مختلف را درباره ی زن بررسی کنیم تا روشن گردد در

زمانی که دنیا در آتش جهل و ستم می سوخت و زنان از حقوق اوّلیّه ی خود محروم بودند، اسلام چه تحوّلی

به وجود آورد و چه نقشی در رساندن زنان به حقوق خود ایفا کرد.

۲- ۱٫ زن در تمدّن ها و شریعت های قبل از اسلام
۲-۱-۱٫ روم قدیم

خانواده، تابع اصول مذهبی و پدر،……………………….

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

 

 

 

سقوط نفقه

نفقه در موارد ذیل ساقط می شود:

۱) نشوز: نشوز در مقابل تمکین قرار دارد و در اصل به معنای این است که زن در برابر شوهرش

مطیع نبوده ،از او اطاعت نکند.

اگر زوج مدعی نشوز زوجه شود و نفقه ی زوجه را نپردازد،باید نشوز او را با بیّنه ثابت کند؛زیرا اصل،وجوب نفقه و انتفاء مانع است و شوهر مدعی خلاف

اصل می باشد و باید بر طبق قاعده ی کلّی: (البیّنه علی المدعی و الیمین علی من انکر) بیّنه بیاورد.

 

۲) زوجه ی صغیره:به دلیل این که شرط وجوب نفقه تمکین است و زوجه ی صغیره قادر به تمکین نیست،

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

نفقه ی او بر زوج واجب نمی باشد.

۳) ارتداد زوجه:مسلمان بودن شرط وجوب نفقه نیست؛بنابراین زوجه ذمّی واجب النفقه است.امّا اگر زوجه بعد از اسلام مرتدّ شود ،نفقه اش ساقط می

شود و اگر توبه کرد،دوباره واجب النفقه می گردد.

۴) مسافرت زوجه بدون اذن زوج

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

۵) در صورتی که زوج صغیر باشد و زوج کبیره:در چنین مواردی زوج قدرت استمتاع ندارد؛لذا نفقه بر او واجب نیست والبتّه براین موارد این اشکال وارد شده

که در این جا شرط ثبوت نفقه یعنی تمکین از ناحیه ی زوجه حاصل است.

 

البتّه فقهای عامّه موارد دیگری را نیز ذکر کرده اند؛مانند نکاح فاسد،عسر زوج،زوجه زندانی ،زوجه شاغل در خارج از منزل و زوجه ی بیماری که هنوز با

اومباشرتی نشده است.

ویژگی های نفقه زوجه

نفقه ی زوجه دارای خصوصیات و ویژگی هایی است که به شرح ذیل است:

۱)تقدّم نفقه ی زوجه بر نفقه ی دیگر اقارب :دلیل این مطلب آن است که نفقه ی زوجه ،نفقه ی معوضه است؛به عبارت دیگر…………………….

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

 

نفقه در عده وفات
مادّه ی ۱۱۱۰ قانون مدنی: (در عدّه وفات زن حقّ نفقه دارد.)
هر گاه زنی شوهرش فوت کرده و از

شوهر خود حامله نباشد ،فقها بالاتّفاق معتقدند که نفقه در ایّام عدّه بر ذمّه ی زوج …………………

 

 

 

 

)ضمانت اجرای کیفری

در مادّه ی ۱۰۵ قانون تعزیرات مصوّب ۱۳۶۲ ش ، چنین آمده بود:

هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه ی زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تأدیه نفقه ی سایر اشخاص واجب النفقه امتناع نماید،دادگاه می تواند او

را به شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم نماید.

البتّه این مادّه به موجب مادّه ی ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی (تعریزات و مجازات های باز دارنده)مصوّب ۱۳۷۵ ش.اصلاح گردیده

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

و برای ترک انفاق،مجازات

حبس از سه ماه و یک روز تا پنج ماه مقرّر شد. این مادّه فقط از لحاظ نوع مجازات با مادّه ی قبلی تفاوت دارد.لازم به ذکر است که ضمانت کیفری فقط

مربوط به نفقه ی حال و آینده است و نفقه ی گذشته را شامل نمی شود.
نفقه ی زن به عنوان اقارب

«اقارب»جمع «اقرب»و به معنی خویشاوند است .اقارب شامل خویشاوندان نسبی و سببی و رضاعی است؛ ولی چون اقارب سببی و رضاعی تکلیف بر

دادن نفقه ندارند،منظور ما از اقارب ،اقارب نسبی خواهد بود و در بین خویشان نسبی هم تکلیف دادن نفقه بردوش کسانی است که بعضی از آن ها با

 

واسطه یا بی واسطه از

 

یک دیگر به دنیا آمده اند.

مادّه ی ۱۲۰۴ قانون مدنی ایران نفقه ی اقارب را بدین ترتیب معیّن می کند:

مسکن والبسه و غذا و اثاث البیت به قدر رفع حاجت با در نظر گرفتن درجه ی استطاعت منفق .

مادّه ی ۱۱۹۶ قانون مدنی نیز خویشانی را که ملزم به انفاق یکدیگر هستند چنین مشخص می کند:در روابط بین اقارب و فقط اقارب نس…………………..

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

-۲-۳٫ارث

ارث درنظام های حقوقی قبل از اسلام

از زمانی که بشر مالکیّت را درک کرد و زندگی جمعی پا گرفت هر کس از جهان رخت بر می بست اموال و دارایی او……………………

 

 

ارث زن در قانون اقلّیّت های دینی ایران

الف: آیین مسیحی

زمانی که زوج اولاد دارد، زوجه و فرزندان همه با هم به صورت مساوی ارث می برند و زمانی که زوج اولاد ندارد، در ف…………………..

 

 

 

– ارث زن به عنوان اقارب

در بحث ارث زن ممکن است حالت های مختلفی مطرح شود که عبارت است از :

الف: ارث به فرض

ب: ارث به قرابت

ج: ارث به فرض یا قرابت

در توضیح مادّه ی ۸۹۴ قانون مدنی می گوید:

 

صاحبان فرض، اشخاصی هستند که سهم آنان از ترکه معیّن است و صاحبان قرابت کسانی هستند که سهم آنان معیّن نیست.
در توضیح بیش تر………………..

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

 

ارث زوجه
یکی دیگر از حقوق مالی زن که به واسطه ی زوجیّت حاصل می شود، ارث بردن او از اموال شوهر

متوفّی است.

مسئله ی ارث زن نیز مانند سایر حقوق او در طول تاریخ دست خوش تحوّلاتی بوده است. در بیش تر جوامع و نظام های………………….

 

 

 

 

سهم الارث زوجه در اسلام
در فضایی که زن از بسیاری از حقوق مالی و اجتماعی خود محروم بود، اسلام علاوه بر اعطای حقوق انسانی و اجتماعی………………

 

 

 

مواردی که سهم الارث زن بیش از مرد است

الف) یک دوّم دختر و یک ششم پدر

 

۱-مستندات قانونی

گاهی زنان با……………..

 

 

 

تفاوت در سهم الارث زن و مرد

تفاوت ارث اناث و ذکور در جامعه و قوانین جاری ، به سه شکل ممکن است ظهور و عینیّت پیدا می کند.

الف) زن و مرد به اعتبار فرزند بودن

ب) زن و مرد به اعتبار پدر و مادر

ج) زن و مرد به اعتبار زوجیّت

دلایل عقلی از منظر معصومین (ع)

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

ابتدا به این دو روایتی که در علّت اختلاف سهم الارث زن و مرد آمده است توجّه کنید.

روایت اوّل: هشام بن سالم می گوید: ابن ابوالعو جاء شکاک ملحد و معروف می گفت: چرا در اسلام به زنی که ضعیف است یک سهم ……………….

 

 

 

 

اشکال بر تفاوت سهم الارث زن و مرد و پاسخ به آن ها

اشکال ۱- آیه ی شریفه ی «لِلذَّکَرِ مِثلُ حَظِّ الاُنثَیَینِ» کاشف از نگاه مردانه شریعت به نظام ارث است و حکایت از آن …………………..

 

 

 

 

– تفاوت دیه ی زن و مرد

دیه ی زن و مرد یکسان است تا وقتی که مقدار دیه به ثلث دیه ی کامل برسد، در آن صورت دیه ی زن نصف دیه ی مرد است. در فقه شیعه این اصل

مسلّم وجود دارد که او امر و نواهی الهی تابع مصالح و مفاسد واقعی بوده، شارع در همه ی احکام

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

، منافع بندگان را در نظر گرفته است؛ از این رو می

توانیم در عین تعبّد و تسلیم در برابر احکام شرع، دنبال یافتن حکمت آن ها نیز باشیم. البتّه باید مراقب باشیم که در مسیر یافتن حکمت

احکام…………………..

 

 

 

 

 

 

مبانی فقهی حکم دیه ی زن

برای پی بردن به مبنا و منبع این حکم باید قرآن و سنّت و حکم عقل را مورد ملاحظه و بررسی قرار داد.
قرآن

 

در قرآن کریم ………………..

 

 

 

منابع و مأخذ

 

الف- عربی

۱-قرآن کریم

 

۲- الباجودی ، جمال محمد،بی تا، المرأه فی الفکر الاسلامی،بی جا،بی نا.

۳- ابن العربی، ابوبکر محمد بن عبدالله، ۱۹۷۲م ، احکام القرآن ، محقق علی محمد البجاوی،

بی جا،انتشارات دارالفکر.

۴-ابن عابدین ، محمد بن امین، ۱۲۷۵ ق ، ردّ المختار ………………….

……………………..

 

 

 

حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات

ب-فارسی:

 

 

 

 

 

۵۲-امامی، سید حسن ،۱۳۷۱ ش ، حقوق مدنی، تهران ، کتابفروشی اسلامیه.

۵۳-انصافداران، محمدرضا، بی تا، قوانین و مقررات خانواده در نظام حقوقی ایران و رویه قضایی، بی جا ، بی نا.

۵۴- بارتلمه ، کریستین،۱۳۳۷ش ، زن درحقوق ساسانی ، ترجمه ناصرالدین صاحب الزمانی، تهران ، مؤسسه مطبوعاتی عطایی.

۵۵- برگسون ، هانری،بی تا، دو سرچشمه دین و اخلاق، مترجم: حسن حبیبی، بی جا ، بی نا.

۵۶-جعفری لنگرودی ،محمدجعفر، بی تا، ترمینولوژی حقوق ………………….

 

 

بلافاصله بعد از پرداخت موفق میتوانید فایل کامل این پروژه را با سرعت و امنیت دانلود کنید

 

 

 

 

نقد وبررسی

نقد بررسی یافت نشد...

اولین نفر باشید که نقد و بررسی ارسال میکنید... “حقوق مالی زن از منظر قرآن و روایات”

15 + 18 =