فروشگاه

توضیحات

ضرر از جمله مفاهیمی‌است که در رابطه با مفهوم و معنای دقیق آن، از دیرباز تحقیق و بررسی‌های بسیاری صورت گرفته است. اینکه ضرر چیست؟ چه ماهیتی دارد، معنای حقوقی آن کدام است و آیا مصادیق آن قابل احصاء هستند یا نه؟ مواردی هستند که موضوع تحقیقات بسیاری بوده¬اند. تعریف ضرر، تعریفی است که در مجمع‌البحرین با عبارت «نقص در حق» آمده است و از نظر حقوقی «ممانعت از وجود پیدا کردن نفع که مقتضی آن حاصل شده است» آنچه که در پایان‌نامه حاضر بحث شده است، بررسی ماهیت ضرر و بررسی موارد مختلف و تطابق آن با مفهوم ضرر است. لذا خسارات مادی و معنوی به طور کلی بررسی شده است و سپس مصادیق هر کدام مورد بررسی قرار گرفته است.

کلمات کلیدی: ضرر، تفویت منفعت، خسارت مازاد بر دیه، ماهیت ضرر، خسارت ناشی از کاهش ارزش پول، خسارت از خسارت

 

 

۱۳۵صفحه فایل ورد (Word) فونت ۱۴ منابع  دارد قیمت ۳۴۰۰۰ تومان

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید

فهرست مطالب
عنوان صفحه

مقدمه : ۱
۱- بیان مساله تحقیق: ۲
۲-ضرورت تحقیق: ۳
۳-سوالات تحقیق: ۳
۴-فرضیه‌های تحقیق: ۴
۵-پیشینه تحقیق: ۴
۶- ساختار تحقیق : ۴
فصل اول ۶
کلیات ۶
۱٫ مفهوم و اوصاف ضرر ۷
۱-۱٫ معنای لغوی ضرر: ۸
۱-۲٫ معنای اصطلاحی ضرر: ۸
۱-۲-۱٫ تفاوت ضرر و زیان و خسارت: ۱۰
۱-۳٫ اوصاف ضرر قابل مطالبه ۱۱
۱-۳-۱٫ قطعی بودن ۱۱
۱-۳-۲٫ مستقیم بودن : ۱۲
۱-۳-۲-۱٫ تسبیب ۱۲
۱-۳-۳٫ لزوم وجود رابطه بین ضرر و سبب ۱۳
۱-۴٫ شرایط احراز رابطه سببیت ۱۴
۲٫ اقسام ضرر ۱۷
۲-۱٫ تقسیم ضرر برحسب نوع آن: ۱۷
۲-۱-۱٫ ضرر مادی: ۱۷
۲-۱-۱-۱٫ ضرر مادی مالی: ۱۷
۲-۱-۱-۱-۱٫ ضرر در اعیان اموال: ۱۸
۲-۱-۱-۱-۲٫ ضرر در منافع اموال و حقوق: ۱۸
۲-۱-۱-۱-۳٫ ضرر در صفت اموال: ۱۸
۲-۱-۱-۱-۴٫ ضرر در حقوق متعلق به اموال: ۱۸
۲-۱-۱-۲٫ ضرر مادی غیر مالی: ۱۸
۲-۱-۲٫ ضرر معنوی ۱۹
۲-۱-۲-۱٫ زیانهای وارد به حیثیت و شهرت افراد ۱۹
۲-۱-۲-۲٫ لطمه به عواطف و ایجاد تألم روحی به افراد ۱۹
۲-۱-۳٫ اثرات تقسیم ضرر به مادی و معنوی: ۱۹
۲-۱-۴٫ منابع قانونی قابل جبران بودن ضرر معنوی: ۱۹
۲-۲٫ تقسیم ضرر بر حسب چگونگی ارتباط آن با منشاء ضرر: ۲۰
۲-۲-۱٫ ضرر مستقیم نسبت به منشاء: ۲۰
۲-۲-۲٫ ضرر غیر مستقیم نسبت به منشاء: ۲۰
۲-۲-۳٫ مبناء تقسیم ضرر به مستقیم و غیر مستقیم: ۲۰
۲-۲-۴٫ موارد قانونی قابل جبران بودن ضرر غیر مستقیم: ۲۰
۲-۳٫ تقسیم ضرر بر حسب زمان و وقوع آن: ۲۰
۲-۳-۱٫ ضرر حال یا موجود: ۲۱
۲-۳-۲٫ ضرر آینده: ۲۱
۲-۳-۲-۱٫ ضرر آینده‌ی ممکن الوقوع: ۲۱
۲-۳-۲-۲٫ ضرر آینده محقق الوقوع: ۲۱
۲-۳-۲-۳٫ ضرر آینده محتمل الوقوع: ۲۲
۲-۳-۲-۴٫ ضرر آینده ممتنع الوقوع: ۲۲
۲-۳-۳٫ فائده تقسیم ضرر به حال و آینده‌ی ممکن و غیر ممکن: ۲۲
۳٫ عناصر ضرر ۲۳
۳-۱٫ کاهش دارایی: ۲۳
۳-۱-۱٫ مفهوم: ۲۳
۳-۱-۲٫ کیفیت و نوع تلف: ۲۴
۳-۱-۲-۱٫ تلف کل: ۲۵
۲-۱-۲-۲٫ تلف جزء: ۲۵
۳-۱-۳-۳٫ تلف عمدی و غیرعمدی ۲۶
۳-۲٫ نامشروع بودن فعل فاعل ۲۹
۴٫ مقایسه ضرر با عناوین مشابه ۳۱
۴-۱٫ تفویت منفعت ۳۱
۴-۱-۱٫ تفویت چیست؟ ۳۱
۴-۱-۲٫ منفعت چیست؟ ۳۳
۴-۱-۲-۱٫ منفعت در مقابل عین: ۳۳
۴-۱-۲-۲٫ نفع پول (بهره یا ربح پول) ۳۳
۴-۱-۲-۳٫ نفع مال (به معنی اسم معنا): ۳۳
۴-۱-۲-۴٫ تعریف جامع و مانع پیشنهادی ۳۳
فصل دوم ۳۶
بررسی مصادیق جدید ضرر ۳۶
۱٫ عدم‌النفع ۳۷
۱-۱٫ تعریف عدم‌النفع ۳۷
۱-۲٫ پیشینه‌ی قانونگذاری ۳۹
۱-۳٫ تقسیم “عدم‌النفع” ۴۵
۱-۳-۱٫ منفعت محقق ۴۶
۱-۳-۲٫ منفعت محتمل ۴۶
۱-۳-۳٫ ماهیت “عدم‌النفع” ۴۷
۱-۳-۳-۱٫ “عدم‌النفع” از دیدگاه قانون مدون ایران ۵۰
۱-۳-۳-۲٫”عدم‌النفع” از دیدگاه علمای حقوق ۵۱
۱-۳-۴٫ قابلیت مطالبه عدم‌النفع ۵۵
۱-۳-۴-۱٫ بنای عقلا جوازی بر مطالبه عدم‌النفع ۵۵
۱-۳-۴-۲٫ مطالبه عدم‌النفع در قوانین موضوعه ۵۶
۱-۴٫ فرصتهای از دست رفته ۵۷
۱-۴-۱٫لزوم مشروع بودن و استقرار موقعیت عملی: ۶۰
۱-۴-۲٫از دست دادن امکان: ۶۱
۱-۴-۳٫ بیان نظرات موافقین و مخالفین ۶۱
۱-۵٫”عدم‌النفع” و تفویت منفعت عین ۶۲
۱-۶٫ عدم‌النفع و منافع ممکن الحصول ۶۳
۲٫ ضرر در محیط‌های الکترونیکی ۶۷
۲-۱٫ ضرر وارد بر حقوق مولفان ۶۹
۲-۱-۱٫ تعریف حق معنوی ۶۹
۲-۱-۲٫ ویژگیهای حق معنوی ۷۰
۲-۱-۲-۱٫ غیر قابل انتقال بودن ۷۰
۲-۱-۲-۲٫ محدود نبودن به زمان و مکان ۷۲
۲-۱-۳٫خسارات معنوی ۷۲
۲-۱-۳-۱٫ تعریف خسارت معنوی ۷۳
۲-۱-۳-۱٫ تاریخچه خسارت معنوی ۷۳
۲-۱-۳-۳٫ دعوای جبران خسارت معنوی ۷۴
۲-۱-۳-۴٫ خسارات معنوی شخص حقوقی ۷۵
۲-۱-۴٫ حق حرمت مؤلف ۷۵
۲-۱-۴-۱٫ حق عدول یا استرداد (در حقوق فرانسه) ۷۷
۲-۱-۴-۲٫ قرارداد جهانی حق تألیف ۷۸
۲-۱-۵٫ بررسی انواع تجاوز به حقوق مؤلفان ۷۹
۲-۱-۵-۱٫ انواع تجاوز به حقوق مادی ۷۹
۲-۱-۵-۲٫ انواع تجاوز به حقوق معنوی ۸۰
۲-۱-۶٫ چگونگی جبران خسارات معنوی ۸۱
۲-۱-۷٫ چگونگی رسیدگی به دعاوی ۸۱
۲-۱-۸٫ حل و فصل اختلافات در حوزه حقوق مالکیت معنوی در کشور ایران ۸۲
۳٫ مطالبه میزان کاهش ارزش پول با خسارت تأخیر تأدیه در دیون پولی ۸۷
۳-۱٫ تبیین موضوع تبصره ماده ۱۰۸۲ق.م. ۸۹
۳-۲٫ تبیین موضوع ماده ۵۲۲ق.آ.د.م ۹۳
۳-۳٫ قابلیت مطالبه خسارت تأخیر تأدیه ۹۴
۴٫ خسارت تاخیر تأدیه ۹۵
۴-۱٫ تبیین حکمی‌و موضوعی ماده ۲۲۸ق.م. ۹۵
۴-۱-۱٫ عدم قابلیت استناد ماده ۲۲۸ق.م. ۹۵
۴-۱-۲٫ قابلیت استناد ماده ۲۲۸ق.م. ۹۶
۴-۲٫ تبیین حکمی‌و موضوعی ماده ۵۱۵ق.آ.د.م. جدید و تبصره ۲ آن ۹۷
۴-۲-۱٫ اعتبار قراردادهای راجع به خسارت تأخیر دیه ۹۸
۴-۲-۲٫ عدم اعتبار قراردادهای راجع به خسارت تأخیر تأدیه ۹۹
۴-۲-۳٫ اجمال و عدم قابلیت استناد مقررات ذیربط ۱۰۰
۴-۲-۳-۱٫ بررسی ارتباط منطقی ماده ۵۱۵ق.آ.د.م. جدید و تبصره آن با ماده ۲۲۸ق.م. ۱۰۲
۴-۲-۳-۲٫ تساوی مصادیق ۱۰۲
۴-۲-۳-۳٫ عموم ماده ۵۱۵ق.آ.د.م. و تبصره ۲ آن نسبت به ماده ۲۲۸ق.م. ۱۰۳
۴-۲-۳-۴٫ بررسی ارتباط اصولی ماده ۵۱۵ق.آ.د.م. جدید و تبصره ۲ آن با ماده ۲۲۸ق.م. ۱۰۵
۴-۲-۳-۴-۱٫ تساوی ۱۰۵
۴-۲-۳-۴-۲٫ عموم و خصوص مطلق ۱۰۷
۵٫ دیه ۱۰۹
۵-۱٫ ماهیت حقوقی دیه ۱۰۹
۵-۱-۱٫ دیه مجازات تلقی می‌شود. ۱۱۱
۵-۱-۲٫ دیه ماهیت دوگانه دارد ۱۱۱
۵-۱-۳٫ دیه ماهیت خسارت دارد ۱۱۱
۵-۲٫ نقد اصطلاح «خسارت مازاد بر دیه» 115
5-3. رویه قضایی ۱۱۶
۶٫ جبران خسارت ناشی از دادرسی ۱۱۸
۷٫ خسارت از خسارت ۱۱۹
تحلیل موضوع: ۱۲۰
نتیجه‌گیری: ۱۲۲
فهرست منابع و مآخذکتب و مقالات: ۱۲۷

 

 

مقدمه :
ضرر از جمله مفاهیمی‌است که از دیرباز مورد توجه فقها بوده است. بعد از آن حقوقدانان، همراه با پرداختن به تمام موارد کسر یا نقص منفعت یا فوت آن، به این مفهوم پرداخته‌اند. در گذشته تعریف عبارت ضرر بسیار آسان‌تر از آن، در دوره کنونی بود چرا که تمام موارد ضرر، قابلیت تعریف مادی داشت و همگی بر آن اتفاق نظر داشتند، لیکن هم اکنون با ایجاد مسائل جدید و ناشناخته که مبنا و مشروعیت خود این مفاهیم کاملاً معلوم و مشخص نیست، تعریف ضرر نیز مطمئن نمی‌باشد. از جمله این مسائل حق مولف است که فرد با آفرینش ادبی و کتابت منویات ذهنی و منحصر به فرد خود، حقی نسبت به نقوش و مطالب خاص، پیدا می‌کند، لذا هرگونه استفاده غیر مجاز از آن مطالب، موجب، ایجاد ضرر معنوی، و ایجاد آلام روحی خواهد بود. به علاوه، در مورد دیه، به لحاظ خاصیت دوگانه و ماهیت ناشناخته آن، مشروعیت مطالبه ضررهای ایجاد شده و وارده به روح و روان افراد باقیمانده معلوم و مشخص نیست لیکن به نظر می‌رسد که با توجه به ماهیت و اصالت و فلسفه وجودی دیه، که جبران خسارت بدنی مجنی‌علیه است، بتوان علاوه بر خود مبلغ دیه، میزان معینی را هم به عنوان جبران آلام روحی، مطالبه نمود.
در باب خسارات ناشی از کاهش ارزش پول، به لحاظ توصیه‌های اکید دینی، مبنی بر استحباب قرض و پاداش چندین صد برابر آن، مشروعیت مطالبه کاهش ارزش پول و گاهی خسارت تأخیر تأدیه، همیشه مورد سئوال بوده و به علاوه شوق کسب سود معنوی، مردم را به قبول ضرر مادی، ترغیب می‌نموده است، در حالی که اسلام حرمت مال مسلم همانند حرمت خون او دانسته و تشویق به همگامی‌و تشریک مساعی در مسائل اجتماعی، هیچگاه به معنای تحمل ضرر نیست.
در این راستا، در پی یافتن پاسخ سؤالاتی هستیم، از جمله:
– ضرر چیست و ماهیت آن چیست؟
– عناصر تشکیل‌دهنده ضرر کدام است؟
– آیا ماهیت ضرر از دیدگاه فقهی با ماهیت آن از دیدگاه حقوق متفاوت است؟
– محدوده تعریف ضرر کدام است و چه مواردی را می‌توان در آن حیطه قرار داد؟
– مصادیق ضرر کدامند؟
ضرر یکی از مباحث حوزه حقوق مسئولیت مدنی است، اختلافات زیادی بین علماء و دانشمندان حقوق در رابطه با ضرر وجود دارد، در این پایان‌نامه، هدف اصلی، پرداختن به ماهیت ضرر با رویکرد مسائل جدید است. لذا چندین فرضیه در شکل‌گیری پایان‌نامه حاضر نقش داشته است. از جمله انواع مختلف نوآوری در رشته‌های گوناگون، حتی در حوزه ادبیات، ترجمه و…، حقی برای آفریننده آن ایجاد می‌کند، که تعرض به آن و ایجاد هر گونه نقص معنوی یا مادی، موجب ضرر است و باید جبران شود.
امتیازات معنوی حق بوده و هرگونه نقص در آن ضرر محسوب می‌شود. با یک بررسی اجمالی می‌توان به این نتیجه رسید که امکان جبران ضرر معنوی در حقوق اسلام وجود دارد. کاهش و افزایش ارزش پول در کشور (تورم) ضرر محسوب می‌شود.
با توجه به گستردگی روابط اجتماعی و ارتباط گسترده افراد بعضی از صاحب نظران معتقدند که سود یک فرد مستوجب تضرر دیگری است، لذا همین فرضیه اصلی‌ترین دلیل و گردآوری پایان‌نامه حاضر است. بعلاوه علی‌رغم اهمیت فوق‌الذکر با تحقیق جامع و مانعی در این زمینه مواجه نشدیم، غیر از چندین پایان‌نامه در حد کارشناسی ارشد که پایان‌نامه آقای بهروز علیزاده با موضوع عدم‌النفع و مطالعه تطبیقی آن با ضرر، را می‌توان مثال زد.
پایان‌نامه حاضر در دو فصل کلی بررسی شده است: فصل اول به بررسی کلیات و تعاریف مختلف ارائه شده از ضرر پرداخته است فصل دوم بررسی مصادیق جدید ضرر، در مورد ماهیت ضرر مقایسه موارد مشابه با مفهوم ضرر و مفاهیم خاص دیگر مثل دیه پرداخته است.

۱- بیان مساله تحقیق:
ضرر یکی از مباحث حوزه حقوق مدنی است که قدمت آن به اندازه شکل‌گیری فقه اسلامی می‌باشد، لیکن اغلب فقها به ذکر یک تعریف ساده از ضرر بسنده نموده‌اند و به دلیل عدم گستردگی مفهوم ضرر و عدم آشنایی عامه مردم با اموال معنوی، حقوق ناظر بر تالیف، اختراع و علایم تجاری، تا آنجا که بررسی کردیم، هیچ صاحب نظری وارد قلمرو ضرر در این مقوله نشده است.
لذا یکی از خلاء‌های حقوق کنونی، پرداختن به این موضوع و تطابق مفاهیم جدید با تعاریف قدیم بوده است، به بیان دیگر، هدف اصلی، بررسی‌ ماهیت ضرر با رویکرد مسائل جدید بوده است. اینکه نوآوریهای افراد در جنبه‌های مختلف چه امتیازی یا حقی را برای آنان ایجاد می‌کند که ورود به حریم یا هتک مرزهای آن، برای صاحب آن نوآوری، حق مطالبه یا اعتراض ایجاد کند به علاوه شخصیت و تمامیت روحی افراد تا چه حد در حقوق ما اهمیت دارد، که اگر فردی با هتک حرمت یا ناسزاگویی توهین، نشر اکاذیب یا هر عمل دیگری باعث انکسار این حرمت گردد، باید جبران ضرر نماید.
قانون موضوعه ایران در ماده یک قانون مسئولیت مدنی، به صراحت ورود هر نوع ضرری را قابل جبرن می‌داند و بین ضرر مادی یا معنوی و یا هر ضرر دیگری، نه تفاوتی قایل است و نه شدت و ضعفی، لیکن هدف اصلی پایان نامه حاضر این است که با تکیه بر مجوز قاطع ماده یک قانون مسئولیت مدنی و اصل لاضرر و قاعده اتلاف، انواع مختلف ضرر را بشناسد و صدد جبران آن، طرق مختلف و محتمل آن را معرفی نماید.
۲-ضرورت تحقیق:
با توجه به گستردگی روابط اجتماعی و ارتباط گسترده افراد، بعضی از صاحب نظران معتقدند که سود یک فرد، موجب تضرر دیگری است، به این دلیل که منابع موجود در جهان محدود است و هیچ منبع جدید یا ثروت جدیدی ایجاد نمی‌شود بلکه از یک فرد به فرد دیگری منتقل می‌شود، همین جا به جایی و دست بدست شدن منابع، یکی از موارد ورود ضرر به دیگری است که باید مصادیق و جهات آن بررسی شده و طرق جبران آن اعلام گردد.
مساله مهم دیگر این است که گاهی، فرد به دیگری ضرر می‌رساند، بدون اینکه خود منتفع گردد، مثل اینکه در حین تصادم رانندگی، فرد صدمه زننده منتفع نشده ولی طرف دیگر را متضرر ساخته است، و باید جبران ضرر بنماید، مطالعه و بررسی انواع ضررهای وارده در این نوع موارد و طرق جبران آن نیز، موضوعی بود که باید بدان می‌پرداختیم.
۳-سوالات تحقیق:
۱- ماهیت فقهی – حقوقی ضرر چیست؟
۲- عناصر تشکیل دهنده ضرر کدام است؟
۳- مراد از ضرر مادی و معنوی چیست و مصادیق آن کدامند؟
۴-فرضیه‌های تحقیق:
۱- ضرر هر نوع نقصی است که درباره بعدی از ابعاد وجود و هستی شخص باشد به شرطی که مقتضی قریب آن تحقق یافته باشد.
۲- عناصر ضرر؛ فعل فاعل و حقی است که تلف شده است.
۳- ضرر مادی از طریق از بین رفتن یا ناقص شدن اعیان اموال و یا کاهش ارزش پولی آنها و صدمه به نام و شهرت تجاری، علامت صنعتی و از بین رفتن هر منفعت و حق مشروعی که موجب کاهش دارایی شخص و پیش‌گیری از فزونی آن به هر عنوانی که باشد، حاصل می‌گردد، ضرر مادی به صورتهای مختلف در اعیان منافع، صفات اموال، حقوق، نفس، جسم و اعضای افراد وارد‌ می‌شود.
ضرر معنوی، صدمه به منافع عاطفی و غیر مالی مثل درد یا به وجود آوردن زخم یا ضرر وارده به شرف و اعتبار و عرض و عاطفه و شعور مصادیق آن هستند.
۵-پیشینه تحقیق:
در کتب فقهی، بحث‌های پراکنده‌ای، در این مورد مطرح شده است و نیز از بین آثار نگارش یافته جدید می‌‌توان آثار زیر را نام برد:
منشاء ضرر حقوق ایران، محمد رضا سجودی؛ بررسی ضرر معنوی در حقوق ایران ، ابراهیم ناصر شاد باد؛ مسئولیت مدنی سازمان تأمین اجتماعی در تحقق حقوق بیمه های اجتماعی ، احد حسینعلی زاده .
هدف ما از این تحقیق انجام پژوهشی است که با پژوهش های فوق فرق دارد و به صورت گسترده بحث ماهیت ضرر را از دیدگاه فقهی حقوقی خصوصا در مسائل جدید مورد بررسی قرار داده ایم.
۶- ساختار تحقیق :
این تحقیق در دو فصل؛ با در نظر گرفتن ارتباط مباحث و مطالب در کنار یگدیگر قرار گرفته است
در فصل اول به کلیات و مطالب پایه ای پرداخته شده است .
تعاریف ارائه شده از ضرر، انواع ضرر و تقسیم‌بندی هر کدام از این موارد و ذکر عناصر ضرر در فصل اول آمده است و در فصل دوم مصادیق جدید ضرر و موارد آن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. به این صورت که مواردی را که در حقوق جدید وارد شده است، تشریح نموده و عواملی را که به این حقوق ضرر می‌رسانند را بررسی کرده‌ایم.

 

 

 

فصل اول

کلیات

 

۱٫ مفهوم و اوصاف ضرر
ضرری که به شخص می‌رسد، ممکن است در اثر از بین رفتن مالی باشد (اعم از عین یا منفعت یا حق) یا در نتیجۀ از دست دادن منفعتی. پیش از این تردید داشتند که از دست دادن منفعت را نیز در زمرۀ ضررها آورند، ولی امروز در متون گوناگون «عدم‌النفع» نیز در شمار خسارات آمده است، مثل ماده ۷۲۸ق.آ.د.م که مقرر می‌دارد: «ضرر ممکن است به واسطه از بین رفتن مالی باشد یا به واسطۀ فوت شدن منفعتی که از انجام تعهد حاصل می‌شده است.»
امروزه به علت پیچیدگی زندگی اجتماعی، سود و زیان به هم آمیخته است و نفع یکی موجب ضرر دیگری می‌گردد، لیکن همه ضررهای موجود در جامعه قابلیت جبران نداشته و عرف از کنار آن به راحتی می‌گذرد.
مرسوم این است که، نویسندگان حقوقی، از عاملی که باعث مسئولیت در پاره‌‌ای از ضررها می‌شود در سایر ارکان مسئولیت و به ویژه تقصیر بح…………………………..

 

 

بلافاصله بعد از پرداخت موفق میتوانید فایل کامل این پروژه را با سرعت و امنیت دانلود کنید

قیمت اختصاصی و استثنایی این پروژه در پایان نامه دات کام : تنها , ۳۴۰۰۰ تومان

 

 

 

نقد وبررسی

نقد بررسی یافت نشد...

اولین نفر باشید که نقد و بررسی ارسال میکنید... “بررسی فقهی حقوقی ماهیت ضرر”

11 − 9 =