فروشگاه

بررسی جامعه شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوار

0 نقد و بررسی
وضعیت کالا : موجود است.
شناسه محصول : 3300

قیمت : تومان24,000

توضیحات

بیان مساله:با توجه به اینکه شناخت کیفیت زندگی خانوارها، یکی از موارد بسیار مهم در حوزه تعیین سبک زندگی کنشگران اجتماعی می‌باشد، لذا پژوهش حاضر به دنبال مطالعه و بررسی جامعه‌شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوارهای شهرستان زنجان می‌باشد. در واقع سوال اصلی تحقیق این بوده که وضعیت کیفیت زندگی خانواده‌ها و خانوارهای شهرستان زنجان چگونه بوده و عوامل و فاکتورهای موثر در تغییر کیفیت زندگی در بین سرپرستان خانوارهای شهر زنجان چیست؟

روش‌شناسی تحقیق:پژوهش حاضر به صورت روش کمی انجام گردیده و با استفاده از شیوه پیمایشی اجرا گردیده است که ابزار جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات پرسشنامه بوده است. جامعه آماری این تحقیق کلیه سرپرستان خانوارهای شهرستان زنجان می‌باشد که طبق نتایج آخرین سرشماری انجام‌ یافته(در سال ۱۳۹۰) تعداد آنها ۱۱۰۹۴۳ خانوار بوده که با استفاده از فرمول کوکران، ۳۹۰ خانوار به عنوان جمعیت انتخاب گردیده و سرپرستان آنها مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته‌اند.

به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نرم افراز SPSS استفاده گردیده و جهت بررسی فرضیات تحقیق، بر اساس سطح سنجش متغیرهای مورد بررسی از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی همانند ضرایب همبستگی(اسپیرمن، پیرسون و … ) و آزمون‌های آماری پارامتریک( آزمون t، تحلیل واریانس و … ) استفاده گردیده است.

یافته‌های تحقیق: بر اساس تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شده، بین اغلب متغیرهای زمینه‌ای(همانند سن، سواد، تاهل و … ) با متغیر سبک زندگی و مولفه‌های آن رابطه معنادار وجود داشت. همچنین بین متغیرهای اعتماد اجتماعی، کیفیت زندگی و سبک زندگی و مولفه‌های آن رابطه معناداری وجود داشت.

واژگان کلیدی:

کیفیت زندگی، سبک زندگی فرهنگی، محصولات فرهنگی، اوقات فراغت، سرپرستان خانوار.

 

 

 

 

 160صفحه فایل ورد (Word) فونت ۱۴ منابع دارد  قیمت ۲۴۰۰۰ تومان

 

پس از پرداخت آنلاین میتوانید فایل کامل این پروژه را دانلود کنید

                           فهرست مطالب

عنوان                                                                                  صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……….۲

تعریف مساله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق……………………………………………………………………………………………………. ……….۴

ضرورت انجام تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………….. ……….۹

هدف ها………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۱۲

فصل دوم: ادبیات تحقیق

بخش اول: مرور پیشینیه پژوهشی………………………………………………………………………………………………………………. ……..۱۴

پیشینه خارجی………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۱۴

پیشینه داخلی………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۲۱

بخش دوم: مبانی نظری تحقیق………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۲۶

رویکردهای مختلف به مفهوم کیفیت زندگی……………………………………………………………………………………………….. ……..۲۶

رویکرد پزشکی……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۲۷

تبیین های روان شناختی………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۲۸

رویکرد روان شناختی اجتماعی…………………………………………………………………………………………………………………. ……..۲۹

رویکرد کنش متقابل……………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۳۰

رویکرد جامعه شناختی……………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۳۱

دیدگاه بوم شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۳۲

نظریه ی کنش اجتماعی پارسنز………………………………………………………………………………………………………………… ……..۳۶

نظریه های مکتب تضاد…………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۳۹

مفهوم کیفیت زندگی از نگاه سایر نظریه پردازان……………………………………………………………………………………………. ……..۴۰

ریف و سینگر……………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۴۰

فلاناگان………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۴۲

کالمن………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۴۲

گودمن…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۴۳

زیمل……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۴۳

تورشتاین وبلن…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۴۶

ماکس وبر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۷

                             فهرست مطالب

عنوان                                                                                    صفحه

گافمن……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۸

جورج هربرت مید…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۵۰

آنتونی گیدنز…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۵۱

پیر بوردیو………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۵۲

نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو……………………………………………………………………………………………………………………………………..۵۲

مصرف و سلیقه فرهنگی نخبه‌گرایانه……………………………………………………………………………………………………………………………۵۳

نظریه‌ی بوردیو در مورد اوقات فراغت………………………………………………………………………………………………………………………..۵۴   نظریه ی بوردیو درباره مصرف فرهنگی……………………………………………………………………………………………………………………….۵۵

اعتماد اجتماعی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۵۶

بخش سوم :چارچوب نظری…………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۵۷

شاخص های کیفیت زندگی بر اساس نظریه های مختلف………………………………………………………………………………………………۵۸

متغیرهای عینی………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۶۰

متغیرهای ذهنی……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۶۵

فرضیه ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۷۲

مدل نظری تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۷۳

فصل سوم: روش شناسی

روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۷۵

ابزار گردآوری اطلاعات (تکنیک تحقیق)……………………………………………………………………………………………………. ……..۷۶

شیوه­ی اجرا………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۷۶

سطح تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۷۷

واحد تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۷۸

قلمرو پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۷۸

روش ها و تکنیک های آماری………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۷۸

تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم……………………………………………………………………………………………………………….. ……..۷۹

تعریف نظری کیفیت زندگی و ابعاد آن……………………………………………………………………………………………………… ……..۷۹

تعریف عملیاتی کیفیت زندگی…………………………………………………………………………………………………………………. ……..۸۰

تعریف متغیرهای زمینه ای……………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۸۵

شناسایی متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………. ……..۸۷

فهرست مطالب

عنوان                                                                                     صفحه

جمعیت آماری و نمونه…………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۸۷

نمونه گیری………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۸۸

حجم نمونه………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..۸۸

شیوه­ی انتخاب نمونه……………………………………………………………………………………………………………………………… ……..۸۹

فصل چهارم: یافته های تحقیق

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۹۱

مشخصات عمومی پاسخگویان……………………………………………………………………………………………………………………………………۹۲

بخش سوم: آزمون فرضیه ها……………………………………………………………………………………………………………………. ……۱۰۹

فرضیه اول:…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……۱۰۹

فرضیه دوم: ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……۱۱۴

فرضیه سوم:………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……۱۱۹

فرضیه چهارم:……………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……۱۲۴

فرضیه پنجم:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……۱۲۹

فرضیه ششم:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……۱۳۱

فرضیه هفتم:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……۱۳۳

فرضیه هشتم:………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……۱۳۳

بررسی و تحلیل رگرسیون چندگانه: ………………………………………………………………………………………………………….. ……۱۳۴

فصل پنجم: نتایج نهایی، پیشنهادها و محدودیت­ها

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۳۸

بحث و نتیجه‌گیری………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۳۸

محدودیت های پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………….. ……۱۴۸

ارائه پیشنهادها……………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……۱۴۹

منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……۱۵۰

 

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                صفحه

جدول شماره یک ابعاد عینی و ذهنی کیفیت زندگی………………………………………………………………………………………………………۶۷

جدول شماره دو عامل های کیفیت زندگی و مبنای نظری آنها……………………………………………………………………………………….۶۸

جدول شماره ۱ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت سنی آنها…………………………………………………………………………….۹۲

جدول شماره ۲ توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب وضعیت جنسی آنها……………………………………………………………………….۹۳

جدول شماره ۳ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت تأهل آنها…………………………………………………………………………….۹۴

جدول شماره ۴ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضیتمالکیتمسکنآنها……………………………………………………………….۹۵

جدول شماره ۵ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس متراژمنزلمحلسکونتآنها……………………………………………………………۹۶

جدول شماره ۶ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان تحصیلاتآنها……………………………………………………………………….۹۷

جدول شماره ۷ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان تحصیلات همسرآنها……………………………………………………………….۹۸

جدول شماره ۸ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی آنها…………………………………………………………………………..۹۹

جدول شماره ۹ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی همسر آنها……………………………………………………………….۱۰۰

جدول شماره ۱۰ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان درآمد آنها…………………………………………………………………………..۱۰۱

جدول شماره ۱۱ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان درآمد همسر آنها………………………………………………………………….۱۰۲

جدول شماره ۱۲ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس طبقهاقتصادی – اجتماعی آنها……………………………………………………….۱۰۳

جدول شماره ۱۳ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس منطقه محل سکونت آنها……………………………………………………………….۱۰۴

جدول شماره ۱۴ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان دختر آنها………………………………………………………………..۱۰۵

جدول شماره ۱۵ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان پسر آنها………………………………………………………………….۱۰۶

جدول شماره ۱۶ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد اعضاء فعلی خانواده آنها……………………………………………………….۱۰۷

جدول شماره ۱۷ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس محل سکونت آنها………………………………………………………………………..۱۰۸

جدول شماره ۱۸ جدول توصیفی مربوط نمره کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت……………………………………………………..۱۰۹

جدول شماره ۱۹ میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت…………………………………………………………………………..۱۰۹

جدول شماره ۲۰ جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت………………۱۱۱

جدول شماره ۲۱ جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای بررسی رابطه بین مولفه‌های کیفیت زندگی و محل سکونت………۱۱۱

جدول شماره ۲۲ جدول توصیفی مربوط نمره کیفیت زندگی بر حسب ” گروههای سنی “…………………………………….۱۱۴

جدول شماره ۲۳ میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب “میزان سن و گروه‌های سنی”……………………………………………………۱۱۴

جدول شماره ۲۴ جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب گروه‌های سنی…………….۱۱۶

جدول شماره ۲۵ جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای بررسی رابطه بین مولفه‌های کیفیت زندگی و گروه‌های سنی مختلف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۱۶

فهرست جداول

عنوان                                                                                   صفحه

جدول شماره ۲۶ میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب میزان تحصیلات………………………………………………………………………………۱۱۹

جدول شماره ۲۷ جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب میزان سواد…………………………..۱۱۹

جدول شماره ۲۸ جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب میزان سواد………………………….۱۲۱

جدول شماره ۲۹ جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای بررسی رابطه بین مولفه‌های کیفیت زندگی و سطح سواد و تحصیلات………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۱۲۱

جدول شماره ۳۰ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “نوع شغل پاسخگویان” ……………………………………………………..۱۲۴

جدول شماره ۳۱ میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب نوع شغل…………………………………………………………………………………۱۲۴

جدول شماره ۳۲ جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب نوع شغل…………………….۱۲۶

جدول شماره ۳۳ جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای بررسی رابطه بین مولفه‌های کیفیت زندگی و نوع شغل…..۱۲۶

جدول شماره ۳۴ آماره‌های توصیفی و میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب جنسیت……………………………………………………..۱۲۹

جدول شماره ۳۵ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “جنسیت”…………………………………………………………………………۱۲۹

جدول شماره ۳۶ آماره‌های توصیفی و میانگین نمره مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب جنسیت………………………………………۱۳۰

جدول شماره ۳۷ رابطه بین مولفه‌های متغیر کیفیت زندگی و جنسیت……………………………………………………………………………۱۳۰

جدول شماره ۳۸ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “سبک زندگی” …………………………………………………………………۱۳۱

جدول شماره ۳۹ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “مصرف فرهنگی” …………………………………………………………….۱۳۲

جدول شماره ۴۰ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “اوقات فراغت” ………………………………………………………………..۱۳۲

جدول شماره ۴۱ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و “اعتماد اجتماعی”………………………………………………………………………۱۳۳

جدول شماره ۴۲ رابطه بین متغیر ” کیفیت زندگی” و ” پایگاه اجتماعی – اقتصادی”……………………………………………………..۱۳۳

جدول شماره ۴۳ روش به کار گرفته‌شده برای انجام تحلیل رگرسیون چندگانه……………………………………………………………….۱۳۴

جدول شماره ۴۴ خلاصه نتیجه مدل به کار گرفته‌شده برای تحلیل رگرسیون چندگانه …………………………………………………..۱۳۴

جدول شماره ۴۵ نتایج آزمون تحلیل واریانس(ANOVA) برای رگرسیون چندگانه ……………………………………………………….۱۳۴

جدول شماره ۴۶ نتایج اصلی و نهایی تحلیل رگرسیون چندگانه ………………………………………………………………………………….۱۳۵

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                  صفحه

نمودار شماره ۱ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت سنی آنها ……………………………………………………………………………۹۲

نمودار شماره ۲ توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب وضعیت جنسی آنها………………………………………………………………………..۹۳

نمودار شماره ۳توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت تأهل آنها……………………………………………………………………………..۹۴

نمودار شماره ۴ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضیتمالکیتمسکنآنها………………………………………………………………..۹۵

نمودار شماره ۵ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس متراژمنزلمحلسکونتآنها……………………………………………………………..۹۶

نمودار شماره ۶ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان تحصیلاتآنها……………………………………………………………………….۹۷

نمودار شماره ۷ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان تحصیلات همسرآنها………………………………………………………………۹۸

نمودار شماره ۸ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی آنها………………………………………………………………………….۹۹

نمودار شماره ۹ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی همسر آنها………………………………………………………………۱۰۰

نمودار شماره ۱۰ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان درآمد آنها…………………………………………………………………………..۱۰۱

نمودار شماره ۱۱ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس میزان درآمد همسر آنها………………………………………………………………..۱۰۲

نمودار شماره ۱۲ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس طبقهاقتصادی – اجتماعی آنها………………………………………………………۱۰۳

نمودار شماره ۱۳ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس منطقه محل سکونت آنها……………………………………………………………….۱۰۴

نمودار شماره ۱۴ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان دختر آنها………………………………………………………………..۱۰۵

نمودار شماره ۱۵ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان پسر آنها………………………………………………………………….۱۰۶

نمودار شماره ۱۶ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد اعضاء فعلی خانواده آنها……………………………………………………….۱۰۷

نمودار شماره ۱۷ توزیع فراوانی پاسخگویان براساس محل سکونت آنها………………………………………………………………………..۱۰۸

نمودار شماره ۱۸ نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “محل سکونت”………………………………………………………………………………۱۱۰

نمودار شماره ۱۹ میانگین نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “گروههای سنی”………………………………………………………………….۱۱۵

نمودار شماره ۲۰ میانگین نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “میزان تحصیلات”……………………………………………………………….۱۲۰

نمودار شماره ۲۱ میانگین نمره “کیفیت زندگی بر حسب “نوع شغل پاسخگویان”………………………………………………………….۱۲۵

 

 


 

 

 

فصل اول:

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

زندگی موهبتی الهی است که انسان‌ها در طول عمر خویش از آن بهره‌مند می‌شوند. قرن حاضر شاهد تغییرات چشمگیری در مورد دیدگاه آدمی نسبت به زندگی بوده است. در این قرن تنها حفظ زندگی به ‌‌شکل معمول مطلوب نبوده، بلکه ارتقاء کیفیت زندگی در زمینه‌های متعدد تلاش اساسی جوامع تلقی می‌شود. داشتن کیفیت زندگی مطلوب همواره آرزوی بشر بوده و است. در ابتدا این آرزو به بهبود وضعیت‌های ظاهری افراد از قبیل میزان درآمد، تحصیلات، سلامتی جسمی و مسکن محدود بود. ولی اکنون به طیف‌های وسیعی از جمله متغیرهای کیفی و ذهنی توجه می‌شود. کیفیت زندگی به دلیل گسترش روند صنعتی‌شدن و پیشرفت فناوری که توجه به بعد کمی زندگی انسان را مد نظر قرار می‌دهد و همچنین بدنبال غفلت از جنبه‌های کیفی زندگی انسان طی چند دهه گذشته در کشورهای غربی بحث کیفیت زندگی مورد توجه اندیشمندان و متفکران علوم انسانی قرار گرفت.

پروژه حاضر در کنار تعریف مفهوم کیفیت زندگی و با گریزی به ابعاد مختلف کیفیت زندگی به بررسی کیفیت زندگی و رابطه آن با سبک زندگی فرهنگی نیز می‌پردازد تا از این طریق به تعریفی مشخص و شیوه‌ای دقیق در سنجش کیفیت زندگی شهری دست یابد و در راستای ارتقاء آن قدم بردارد. در این پروژه شهرزنجان را، که همچون اکثر شهرهای داخل و خارج از کشور دارای مناطقی با فاصله طبقاتی است واین امر کیفیت زندگی متفاوتی را بین مناطق مختلف شهر موجب شده است، به‌عنوان نمونه موردی مد‌نظر قرار گرفته است.

به هر حال مشخص است که کیفیت زندگی دارای معانی مختلفی نزد افراد متفاوت است که این افراد بسته به متغیرهای طبقه‌ی اجتماعی، جنس، سن، محل سکونت، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال و … تعاریف متفاوتی از کیفیت زندگی دارند.

همه انسانها از آغاز حیات خود در جست و جوی بهبود بخشیدن به کیفیت زندگی‌شان بوده اند، اما در دوران معاصرکیفیت زندگی به موضوع مطالعه‌ی دانشمندان تبدیل شده است، زیرا آنها به این واقعیت پی برده‌اند که آینده‌ی جامعه در گرو شناسایی عواملی است که بر شرایط زندگی انسانها تاثیر می‌گذارد(صادقی، ۱۳۸۳).

تاریخچه پیدایش مفهوم کیفیت زندگی به دوران ارسطو در ۳۸۵ سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. در آن دوران ارسطو «زندگی خوب» یا «خوب انجام دادن کارها» را به معنی شاد بودن در نظر گرفته است، لیکن در عین حال به تفاوت مفهوم شادی در افراد مختلف پرداخته است و ذکر نموده است. سلامتی که باعث شادی در یک فرد بیمار می­شود با ثروت که فرد فقیری را شاد می‌کند یکسان نیست و به‌طور مشخص بیان نموده است که شادی نه تنها برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد بلکه برای یک فرد نیز در شرایط متفاوت معنی یکسانی نخواهد داشت. به هر‌حال در آن زمان شادی یا شادمانه زیستی معادل با آنچه که امروز کیفیت زندگی نام دارد تلقی می­شد؛ ولی اصطلاح «کیفیت زندگی» تا قرن بیستم مورد استفاده قرار نگرفته بود(نجات، ۱۳۸۷).

واژه کیفیت زندگی در سال ۱۹۲۰ میلادی توسط پیگو در کتاب اقتصاد و رفاه، مورد استفاده قرار گرفت. از دهه­ی ۱۹۳۰ محققان مختلف علمی به تحقیق، تحلیل، سنجش و اهمیت کیفیت زندگی در مناطق مختلف جغرافیایی روی آوردند و سعی در تبیین کیفیت زندگی در مناطق شهری و ایالات متحده و هم‌چنین مربوط به ملت‌های مختلف در ایالات متحده مورد ارزیابی قرار دهند. تاریخچه پژوهش در کیفیت زندگی به تحقیقات جامعه‌شناختی برمی­گردد و در زمینه بهداشت روانی از دهه ۱۹۶۰ میلادی به دنبال نهضت مؤسسه زدایی آغاز گردیده است(زکی، ۱۳۸۷).

گرچه مفهوم کیفیت زندگی از اواخر قرن بیستم مورد توجه جامعه‌شناسان قرار گرفته است، اما ریشه‌های آن در جامعه‌شناسی را می‌توان تا اواسط قرن بیستم پی گرفت. در جامعه‌شناسی اولین اثر مهم درباره کیفیت زندگی از آگبرن[۱] (۱۹۴۶) می­باشد که درباره حیات روستایی در ایالات متحده نوشته شده است. در دهه ۱۹۶۰ هنگامی که جامعه‌شناسان علیه چیرگی شاخص‌های اقتصادی واکنش نشان دادند، مفهوم کیفیت زندگی در پژوهش‌های اجتماعی اهمیت یافت اما تا آن هنگام تمام شاخص‌های کیفیت زندگی، عینی بودند. در دهه ۱۹۷۰ شاخص های ذهنی هم برای سنجش کیفیت زندگی اضافه شدند. اولین بار کمپبل و همکاران در اثر خود در سال ۱۹۷۶ به شاخص‌های ذهنی و روان‌شناختی کیفیت زندگی توجه کردند[۲] (کمپبل، ۱۹۷۶).

مراکز تحقیقاتی گوناگونی هم‌اکنون به سنجش کیفیت زندگی در سطح ملی و بین‌المل می‌پردازند. در ایالات متحده آمریکا از دهه ۱۹۶۰ انستیتو تحقیقات اجتماعی در دانشگاه میشیگان و مرکز نظرسنجی شیکاگو کیفیت زندگی را می­سنجند و از سال ۱۹۹۵ با تأسیس انجمن بین المللی پژوهش‌های کیفیت زندگی[۳]، سنجش این مفهوم به خوبی نهادینه شده است[۴] (فیلیپس، ۲۰۰۶).

توجه به مفهوم کیفیت زندگی در مجامع علمی و نیز در میان سیاست‌گذاران روبه فزونی است و این مفهوم در بسیاری از حوزه‌های علوم‌ اجتماعی و بهداشتی مورد استفاده قرار می­گیرد. به واقع می‌توان گفت که کیفیت زندگی مفهومی بین رشته‌ای در علوم اجتماعی است.

توجه به مفهوم کیفیت زندگی مرهون رشد دیدگاه‌های کمتر اقتصادی درباره کیفیات زندگی اجتماعی است. مفهوم کیفیت زندگی سعی می­کند شرایط زندگی مردم را در زمینه اجتماعی خود آنها بررسی کند. به همین دلیل شاخص‌‌‌هایی را برای سنجش این مفهوم انتخاب می­کند که وابستگی زیادی به زمینه پژوهش دارند(نوغانی، ۱۳۸۸).

 

تعریف مساله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق

کیفیت زندگی از مسایل پیش روی جهان امروز و از مباحث اساسی در تکوین سیاست‌گذاری اجتماعی به شمار می‌رود. بدون شک در طول سه دهه اخیر، کیفیت زندگی،به عنوان جانشینی برای رفاه مادی، به اصلی‌ترین هدف اجتماعی کشورهای مختلف تبدیل شده است. امروزه کیفیت زندگی، یکی از چارچوب‌های نظری مورد قبول در بررسی شرایط زندگی جوامع مختلف به شمار می‌رود. مطابق آمارهای موجود، نزدیک به نیمی از مردم جهان، ساکن شهرها می‌باشند و انتظار افزایش آن در دهه‌‌های آینده وجود دارد، در حالت کلی این موضوع را می‌توان ناشی از تلاش مردم برای ارضای نیازهای خود و وجود امکانات مناسب زندگی شهری در شهرها دانست. شهر به عنوان یک سامانه دارای عناصر گوناگونی است و به صورت مداوم بر آنها اثر می‌گذارد و یا از آنها تاثیر می‌پذیرد. این سامانه دارای تقسیمات کوچکتری زیر عنوان محله می‌باشد. این پژوهش با بهره‌گیری از ابعاد مختلف کیفیت زندگی به بررسی وضعیت کیفیت زندگی سرپرستان خانوار ساکن در محله‌های مختلف شهر زنجان می‌پردازد.

گرچه مفهوم کیفیت زندگی کاربردهای فراوانی دارد، اما ارایه تعریفی روشن و جامع برای آن دشوار است چون در زمینه‌های گوناگون و با کاربردهای متفاوتی به کار گرفته شده است. خود مردم معمولاً تصویر روشنی از کیفیت زندگی خود در ذهن دارند. آنها معمولاً می­دانند که اگرچه شرایطی رخ دهد در زندگی احساس خوشبختی خواهند داشت. به عنوان مثال درآمد بیشتر، داشتن خانه(یا خانه بزرگتر)اتومبیل خوب، تعطیلات فراوان و غیره. همچنین مردم معمولاً به صراحت می­گویند که اگرچه شرایطی رخ دهد، همگان احساس خوشبختی (کیفیت زندگی جمعی) خواهند کرد. به عنوان مثال وجود محله یا شهری آرام و زیبا، نبود ترافیک، نبود بیکاری و فقر، وجود امکانات درمانی برای همه و غیره.

در واقع در هنگام تعریف کیفیت زندگی، از آنجایی که قرار است وضعیت مطلوب تصویر شود تا موقعیت کنونی با آن مقایسه شود، مسأله تا حدی فلسفی می­شود. هنوز فلاسفه توافقی درباره شهر آرمانی، جایی‌که همگان در آن خوشبخت هستند، ندارند. چنین بحثی اساساً ریشه‌های ایدئولوژیک و دینی دارد چرا که قرار است خوب و بد را تعیین کند.

نکته دیگر آنکه هنوز فلاسفه توافقی درباره افضل بودن برابری یا عدالت ندارند. آیا دولت باید از ناتوانان حمایت کند؟ کدام جامعه بهتر است؟ جامعه‌ای که در آن افراد آزادند تا کام خود را برآرند یا جامعه‌ای که دولت در آن اعمال قدرت می­کند و از حقوق همگانی حفاظت می­کند؟

آیا شرایط برای همگان باید برابر باشد، آیا تمام انواع نابرابری مذموم است؟ به هرحال تعاریفی که هم‌اکنون ارایه می­شود بازتاب کیفیات و کمیابی مطلوب جامعه انسانی است که البته می‌تواند در طول زمان تغییر کند.

ویژگی مفهوم کیفیت زندگی آن است که می­تواند شامل تمام کیفیات (مفاهیم) جامعه‌شناختی شود. یعنی گستره بزرگی از مفاهیم جامعه‌شناختی می­توانند در چتر کیفیت زندگی قرار بگیرند. اما وجه مهم این مفهوم آن است که معمولاً برای بررسی عملکرد و نتایج سیاست‌ها و برنامه‌ها مورد استفاده قرار می­گیرد به همین خاطر معمولاً در هر زمینه بنابر انتظارات سیاست‌گذاران و مجریان برنامه‌های اجتماعی تعریف می­شود. برخی مؤلفان کیفیت زندگی را تنها احساس خوشبختی دانسته اند(میلبراث[۵]، ۱۹۷۸).

سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی را بهزیستی در حوزه‌های اجتماعی، روانی و فیزیکی می‌داند و آن را چنین تعریف می­کند: «کیفیت زندگی ادراک فرد از موقعیت زندگی خود در چهارچوب نظام‌های فرهنگی و ارزشی است که در آن زندگی می­کند و با اهداف، معیارها، و دغدغه‌های او رابطه دارد. این امر بسیار گسترده است و به شیوه‌ای پیچیده تحت تأثیر سلامت فیزیکی، حالت روانی، و میزان استقلال و روابط او با جنبه‌های مهم محیط وی قرار دارد(هوکوگروپ،[۶] ۱۹۹۳).

با توجه به تعاریف ارائه شده، می‌توان گفت که اصولاً کیفیت زندگی مفهومی پیچیده و چندبعدی است که با وضعیت جمعیت در یک مقیاس جغرافیایی خا

[۱]– Ogburn

[۲]– Campbel et al

[۳]– International society for quality of life studies

[۴]– Philips

۱- Milbrath

۲- Whoqol Group

………………………………………….

 

 

بلافاصله بعد از پرداخت موفق میتوانید فایل کامل این پروژه را با سرعت و امنیت دانلود کنید

قیمت اختصاصی و استثنایی این پروژه در پایان نامه دات کام : تنها , ۲۴۰۰۰ تومان

 

 

نقد وبررسی

نقد بررسی یافت نشد...

اولین نفر باشید که نقد و بررسی ارسال میکنید... “بررسی جامعه شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوار”

هفده − 17 =